Nieuwe Code van de openbare weg: wat verandert er in 2027?

De Wegcode, het koninklijk besluit van 1 december 1975, is bijna vijftig jaar oud en werd intussen meer dan honderd keer gewijzigd. Zelfs voor juristen is het geheel niet altijd even overzichtelijk. Daarom wordt hij volledig vervangen door een nieuwe Code van de openbare weg, aangevuld met een Vlaams verkeersreglement, een Brusselse en een Waalse code.

Oorspronkelijk zou de nieuwe regeling op 1 september 2026 in werking treden. Die datum werd uitgesteld: de nieuwe Code geldt vanaf 1 juni 2027. Tot dan blijft de huidige Wegcode van toepassing. In dit artikel zetten wij de belangrijkste wijzigingen op een rij. Dit artikel hoort bij ons overzicht over verkeersovertredingen, graden en procedure.

Waarom een nieuwe code?

Het doel van de hervorming is dat elke weggebruiker, ongeacht leeftijd of opleiding, beter begrijpt wat van hem verwacht wordt. De regels worden daarom:

• geordend per soort weggebruiker, zodat een voetganger, fietser of automobilist sneller vindt wat voor hem geldt;
• gehergroepeerd, bijvoorbeeld alle voorrangsregels samen en een uniforme structuur voor voetgangerszones, erven en fietszones;
• aangepast aan het Verdrag van Wenen, met internationaal herkenbare symbolen in plaats van tekst op de borden.

Daarnaast wil de wetgever de openbare weg eerlijker verdelen tussen auto’s en de zwakke weggebruikers, zoals voetgangers en fietsers. De auto is niet langer de standaard waarop alles wordt afgestemd.

Wanneer treedt de nieuwe code in werking?

Regeling	Stand
Federale Code van de openbare weg	Koninklijk besluit van 3 juni 2024, gepubliceerd op 20 september 2024
Vlaams verkeersreglement	Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2024
Brusselse Code van de openbare weg	Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering van 29 augustus 2024
Waalse Code van de openbare weg	Besluit van de Waalse Regering van 17 juli 2025
Inwerkingtreding	Uitgesteld van 1 september 2026 naar 1 juni 2027

Het uitstel werd federaal geregeld bij koninklijk besluit van 30 juni 2026, dat tegelijk nog enkele inhoudelijke aanpassingen doorvoerde. De gewesten volgen met eigen besluiten.

De belangrijkste nieuwe regels

Voor voetgangers

• Een zijdelingse afstand van minstens 1 meter binnen en 1,5 meter buiten de bebouwde kom tussen een rijdend voertuig en een voetganger, fietser of ruiter.
• Waar tweewielers op het trottoir mogen parkeren, moet een vrije doorgang van minstens 1,5 meter overblijven.
• Diagonaal oversteken is toegelaten bij een integraal groen licht.
• Een groep voetgangers mag ’s avonds ook zichtbaar zijn doordat elke deelnemer een fluohesje draagt, in plaats van met lichten voor- en achteraan.

Voor bromfietsen

• Bromfietsen klasse B moeten op de rijbaan rijden waar de maximumsnelheid 50 km/u of lager is.

Voor motorfietsers

• Het inhaalverbod geldt voortaan ook tegenover motorfietsen.

Voor automobilisten

• Het halfmaandelijks beurtelings parkeren verdwijnt.
• Een meerderjarige passagier zonder gordel kan zelf worden beboet.
• Bij pech of een ongeval zijn de alarmlichten verplicht. Werken ze niet, dan moet een gevarendriehoek worden geplaatst.
• Het fluohesje bij pech wordt ook verplicht op autowegen en in tunnels, en niet meer alleen op autosnelwegen.
• Het stilstaanverbod wordt uitgebreid naar onder meer trampassages, plaatsen voor personen met een handicap, busstroken, delen van de weg voor voetgangers, fietsers en ruiters, rotondes en geleidetegels voor blinden. Waar u vroeger alleen niet mocht parkeren, mag u er dan ook niet meer stilstaan.
• Een inhaler inhalen is verboden wanneer het eerst ingehaalde voertuig een motorfiets, fiets of bromfiets is.
• Door het koninklijk besluit van 30 juni 2026 verdwijnt de minimumsnelheid van 70 km/u op autosnelwegen, en worden herstellingen aan een voertuig op de autosnelweg verboden.
• Het verbod op gsm-gebruik zonder houder blijft behouden en geldt voortaan ook voor de begeleider van een leerling-bestuurder. Zie ons artikel over gsm achter het stuur.

Nieuwe verkeersborden

De verkeersborden worden gemoderniseerd en beter zichtbaar gemaakt:

• nieuwe gevaarsborden, onder meer voor mist, file, ongevallen en ruiters;
• nieuwe symbolen, zoals een bakfiets en gedeelde voortbewegingstoestellen;
• onderborden in zwart op wit in plaats van wit op blauw;
• genderneutrale figuren;
• een nieuwe categorie borden met bijzondere voorschriften voor zones zoals schoolomgevingen, voetgangerszones, erven en fietszones, waarop de toegelaten snelheid kan worden vermeld.

Overgangsperiode

De borden worden niet allemaal tegelijk vervangen. Tot 1 januari 2045 behouden de meeste oude borden hun betekenis, zodat wegbeheerders ze geleidelijk kunnen vervangen. Voor sommige borden en markeringen gelden kortere termijnen, bijvoorbeeld voor de oude fietsstraatborden en de markeringen van busstroken.

Wat verandert er voor lopende dossiers?

Voor feiten van vóór 1 juni 2027 blijft de Wegcode van 1975 van toepassing. Voor feiten vanaf die datum geldt de nieuwe Code, met nieuwe artikelnummers. Omdat de overtredingen per graad nu per koninklijk besluit aan artikels van de oude Wegcode gekoppeld zijn, moet ook die lijst worden aangepast. Wij volgen dat op en werken onze artikels bij zodra de nieuwe indeling bekend is.

Voor de procedure, de onmiddellijke inning, de minnelijke schikking en de politierechtbank verandert er niets: die staan in de Wegverkeerswet, niet in de Wegcode.

Veelgestelde vragen

Uw dossier laten nakijken

Hebt u een vraag over een verkeersovertreding onder de huidige of de nieuwe regels? Wij kijken na welke regel op uw feiten van toepassing is. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 30 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.