Gsm achter het stuur: wat mag en wat is verboden?

Even een bericht lezen aan het rood licht, de navigatie op de knie, bellen met de gsm tussen oor en schouder: het lijkt onschuldig, maar het is een overtreding van de derde graad. Sinds maart 2022 is de regel bovendien strenger. Niet alleen het vasthouden van een gsm is verboden, maar elk gebruik van een toestel met een scherm dat niet in een houder zit.

De politie controleert er intensief op, en verschillende parketten laten het rijbewijs onmiddellijk intrekken wanneer iemand met de gsm in de hand wordt betrapt. Dit artikel hoort bij ons overzicht over verkeersovertredingen, graden en procedure.

Wat zegt de regel?

Artikel 8.4 van de Wegcode, zoals het sinds 3 maart 2022 geldt, luidt:

“Behalve wanneer zijn voertuig stilstaat of geparkeerd is, mag de bestuurder geen mobiel elektronisch apparaat met een scherm gebruiken, vasthouden noch manipuleren, tenzij het in een daartoe bestemde houder aan het voertuig bevestigd is.”

Drie elementen zijn belangrijk.

Elk apparaat met een scherm. Het gaat niet alleen om een smartphone, maar ook om een tablet, een laptop, of een draagbaar navigatietoestel.
Gebruiken, vasthouden of manipuleren. Vroeger was alleen het vasthouden van een telefoon strafbaar. Vandaag volstaat het dat u het toestel gebruikt of bedient, ook als u het niet in de hand hebt.
Een daartoe bestemde houder. Het toestel mag alleen worden gebruikt als het in een houder zit die voor dat doel gemaakt is en aan het voertuig is bevestigd.

Het verbod geldt alleen niet wanneer het voertuig stilstaat of geparkeerd is. Wachten voor een rood licht of in de file valt daar niet onder: juridisch neemt u dan nog deel aan het verkeer.

Wat mag wel en wat niet?

Situatie	Toegelaten?
Gsm in de hand, ook alleen om te kijken	Nee
Gsm op de knie, in de middenconsole of op de passagierszetel gebruiken	Nee
Bellen met de gsm tussen oor en schouder	Nee, dat is vasthouden
Bellen met de luidspreker aan terwijl u de gsm vasthoudt	Nee
Navigatie op een gsm die los op het dashboard ligt	Nee
Laptop of tablet op de passagierszetel gebruiken	Nee
Gsm in een houder die aan het voertuig is bevestigd, ook als u op het scherm tikt	Ja, maar afgeraden
Bellen via de boordcomputer of handsfree, zonder het toestel aan te raken	Ja
Bellen met oortjes, terwijl de gsm in uw zak zit en u hem niet bedient	Ja
Gsm die aan de laadkabel ligt, zonder dat u hem vasthoudt of bedient	Ja

Een geïmproviseerde bevestiging, zoals klittenband of een gsm die tegen de voorruit is geklemd, is geen daartoe bestemde houder. Daarmee loopt u het risico dat de politie en de rechter het gebruik als een overtreding beschouwen.

Ook in een houder blijft gebruik gevaarlijk. Wie tijdens het rijden berichten typt of door een scherm scrolt, kan bij een ongeval nog altijd worden vervolgd voor onvoorzichtig rijgedrag, ook als het toestel wel correct bevestigd was.

Welke straf riskeert u?

Gsm-gebruik achter het stuur is sinds de wet van 2022 een overtreding van de derde graad. Vroeger was het een overtreding van de tweede graad.

Onmiddellijke inning. In de meeste gevallen stelt de politie een onmiddellijke inning voor, met het bedrag dat voor de derde graad geldt.
Dagvaarding. Het parket kan ook dagvaarden, bijvoorbeeld bij herhaling of in combinatie met andere overtredingen. De politierechter kan dan een geldboete en een rijverbod opleggen.
Jonge bestuurders. Wie zijn rijbewijs B nog geen twee jaar heeft, riskeert bovendien dat hij opnieuw theorie- of praktijkexamen moet afleggen.
Onmiddellijke intrekking. Verschillende parketten, onder meer in Limburg, Oost- en West-Vlaanderen, laten het rijbewijs sinds 2023 of 2024 onmiddellijk voor 15 dagen intrekken wanneer een bestuurder met de gsm in de hand wordt betrapt. Zie ons artikel over de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.

Bij een ongeval

Veroorzaakt u een ongeval terwijl u uw gsm gebruikt, dan weegt dat zwaar bij de beoordeling van uw aansprakelijkheid en van de straf. Sinds 1 september 2026 is het rijden met de gsm in de hand bovendien een van de omstandigheden die een dodelijk ongeval kunnen doen vervolgen als verzwaarde doding in het verkeer, met veel zwaardere straffen. Zie ons artikel over doding in het verkeer.

Hoe vaak komt het voor?

Het Vias-instituut meet het gsm-gebruik achter het stuur geregeld langs de weg. Het aandeel bestuurders met een toestel met scherm in de hand daalde van 4,5% in 2013 naar 2,0% in 2023. Vias stelt wel vast dat er minder met de gsm in de hand wordt gebeld, maar meer op het scherm wordt getikt.

En onder de nieuwe Code van de openbare weg?

De nieuwe Code van de openbare weg, die op 1 juni 2027 in werking treedt, neemt de regel ongewijzigd over, met één toevoeging: hetzelfde verbod geldt voortaan ook voor de begeleider van een leerling-bestuurder tijdens de rijopleiding. Het artikelnummer verandert wel. Zie ons artikel over de nieuwe Code van de openbare weg.

Verweer

Een gsm-overtreding steunt meestal op de vaststelling van een agent die u zag rijden. Die vaststelling heeft bijzondere bewijswaarde, maar ze moet wel precies zijn.

Wat zag de agent precies? Hield u een toestel vast, of bijvoorbeeld een ander voorwerp? Waar en van hoe ver werd de vaststelling gedaan?
Stond het voertuig stil of was het geparkeerd? Dan geldt het verbod niet.
Zat het toestel in een houder? Een correct bevestigd toestel mag worden bediend.
Uw telefoongegevens. Soms kan een overzicht van uw gesprekken en dataverkeer aantonen dat u op dat ogenblik niet belde.

Veelgestelde vragen

Mag ik mijn gsm gebruiken als ik voor een rood licht sta?

Nee. De uitzondering geldt alleen wanneer het voertuig stilstaat of geparkeerd is in de juridische zin. Wachten voor een rood licht of in de file is geen stilstaan: u neemt nog deel aan het verkeer. Wie dan een bericht leest of typt met de gsm in de hand, begaat een overtreding van de derde graad.

Mag ik bellen met oortjes of via de boordcomputer?

Ja, zolang u het toestel niet vasthoudt of bedient. Bellen via de boordcomputer, een handsfreesysteem of oortjes is toegelaten, als de gsm in uw zak of in een houder zit. Zodra u het toestel in de hand neemt of op het scherm tikt terwijl het niet in een houder zit, overtreedt u de regel.

Is een gsm op mijn knie of op de passagierszetel toegelaten?

Nee. Het verbod gaat niet alleen over vasthouden, maar ook over gebruiken en manipuleren. Wie de navigatie volgt op een gsm die op de knie, in de middenconsole of op de passagierszetel ligt, of er een bericht op leest, overtreedt de regel. Alleen een toestel in een daartoe bestemde houder die aan het voertuig is bevestigd, mag worden gebruikt.

Wat riskeer ik als ik betrapt word met mijn gsm in de hand?

Het is een overtreding van de derde graad. Meestal krijgt u een onmiddellijke inning voorgesteld. In verschillende gerechtelijke arrondissementen laat het parket uw rijbewijs bovendien meteen voor 15 dagen intrekken. Wordt u gedagvaard, dan kan de politierechter een rijverbod opleggen. Jonge bestuurders riskeren herstelexamens.

Mag ik op mijn gsm tikken als hij in een houder zit?

Juridisch wel. De regel verbiedt het gebruik niet wanneer het toestel in een daartoe bestemde houder aan het voertuig is bevestigd. Het blijft wel gevaarlijk en afgeraden. Veroorzaakt u een ongeval terwijl u op het scherm tikt, dan kan dat worden beschouwd als onvoorzichtig rijgedrag.

Uw dossier laten nakijken

Werd u betrapt met uw gsm achter het stuur, of werd uw rijbewijs daarvoor ingetrokken? Wij kijken na of de vaststelling klopt en welke gevolgen realistisch zijn. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 29 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.