Onverzekerd rijden: straf, rijverbod en schadevergoeding

Een vergeten premie, een polis die werd opgezegd zonder dat u het merkte, een wagen die u net hebt gekocht en nog niet hebt verzekerd: onverzekerd rijden overkomt niet alleen wie bewust de regels ontloopt. De gevolgen zijn wel voor iedereen dezelfde. Wie zonder geldige verzekering rijdt, pleegt een misdrijf. En wie in die situatie een ongeval veroorzaakt, draait in de meeste gevallen zelf op voor de volledige schade.

Sinds de wet van 6 maart 2018 telt onverzekerd rijden bovendien mee voor de strenge herhalingsregels van de Wegverkeerswet. In dit artikel leest u wat de verzekeringsplicht inhoudt, welke straffen er gelden en wat er gebeurt na een ongeval. Dit artikel hoort ook bij ons overzicht over vluchtmisdrijf: een ontbrekende verzekering is een klassieke reden waarom een bestuurder na een ongeval doorrijdt.

Wat is onverzekerd rijden?

De wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering inzake motorrijtuigen, kortweg de WAM-wet, bepaalt dat een motorrijtuig alleen op de openbare weg mag komen als de burgerlijke aansprakelijkheid gedekt is door een verzekering waarvan de werking niet geschorst is.

U rijdt dus onverzekerd wanneer:

er nooit een verzekering werd afgesloten, bijvoorbeeld voor een pas aangekochte wagen die nog niet is ingeschreven op een polis;
de verzekering werd opgezegd, door u of door de verzekeraar;
de dekking geschorst is, bijvoorbeeld omdat de premie niet werd betaald en de verzekeraar de schorsing correct heeft meegedeeld;
het voertuig niet het voertuig is dat in de polis staat.

Ook een voertuig dat stilstaat op de openbare weg, moet verzekerd zijn. Wie een wagen niet meer verzekert, moet de nummerplaat laten schrappen en de wagen van de openbare weg halen.

Wie is strafbaar?

Artikel 22 van de WAM-wet bestraft zowel:

de bestuurder die een onverzekerd voertuig bestuurt;
de eigenaar of houder die het voertuig in het verkeer brengt of toelaat dat een ander ermee rijdt.

Leent u een wagen van iemand anders, vraag dan na of hij verzekerd is. Laat u uw eigen wagen rijden terwijl u weet dat de verzekering geschorst is, dan bent u zelf strafbaar, ook als u niet achter het stuur zat.

Welke straf riskeert u?

Onverzekerd rijden wordt behandeld door de politierechtbank. Naast een straf kan de rechter:

een verval van het recht tot sturen uitspreken, van acht dagen tot vijf jaar of definitief;
het herstel van het recht tot sturen afhankelijk maken van herstelexamens;
het voertuig verbeurd verklaren.

Het rijverbod is bij een eerste veroordeling niet verplicht. De rechter houdt rekening met de omstandigheden: wie enkele dagen onverzekerd reed door een administratieve vergissing, wordt anders beoordeeld dan wie maandenlang bewust zonder verzekering reed.

Inbeslagname van het voertuig

Stelt de politie vast dat een voertuig niet verzekerd is, dan kan het in beslag worden genomen. Het beslag wordt pas opgeheven wanneer er een geldige verzekering is afgesloten en de kosten van het beslag en de bewaring zijn betaald. Die kosten lopen snel op.

Herhaling: het verplichte rijverbod

Sinds de wet van 6 maart 2018 staat onverzekerd rijden op de lijst van zware verkeersmisdrijven van artikel 38, §6 van de Wegverkeerswet. Die lijst werkt gekruist: een eerdere veroordeling voor rijden onder invloed, rijden zonder rijbewijs, vluchtmisdrijf of rijden tijdens een rijverbod telt mee wanneer u binnen drie jaar voor onverzekerd rijden wordt veroordeeld, en omgekeerd.

Herhaling binnen 3 jaar	Minimaal rijverbod	Herstelexamens
Eerste herhaling	3 maanden	Theoretisch, praktisch, geneeskundig en psychologisch
Tweede herhaling	6 maanden	Idem
Derde herhaling	9 maanden	Idem

De termijn van drie jaar loopt vanaf de dag van het vorige veroordelende vonnis dat in kracht van gewijsde is gegaan. Zie ons artikel over herhaling.

Wie betaalt de schade na een ongeval?

Hier zit voor veel mensen het grootste risico.

Het slachtoffer wordt vergoed. Het slachtoffer van een onverzekerd voertuig kan zich richten tot het Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds. Het Fonds vergoedt de schade zoals een verzekeraar dat zou doen.
Het Fonds verhaalt op de eigenaar. Het Fonds kan het volledige bedrag terugvorderen van de eigenaar van het onverzekerde voertuig, en treedt ook in de rechten van het slachtoffer tegen de aansprakelijke bestuurder. Het Grondwettelijk Hof heeft dat verhaal tegen de eigenaar in 2025 bevestigd (arrest nr. 136/2025).
Uw eigen schade. Uw eigen schade wordt door niemand vergoed, tenzij de andere partij aansprakelijk is.

Bij een ongeval met gewonden kan de rekening oplopen tot bedragen die een gezin financieel ontwrichten. Een BA-verzekering is dus niet alleen een wettelijke plicht, maar ook de belangrijkste bescherming van uw eigen vermogen.

Verweer

Onze advocaten kijken in zo’n dossier onder meer naar:

Was de verzekering wel geschorst? Een verzekeraar kan de dekking alleen schorsen na een correcte ingebrekestelling, met de wettelijke termijnen. Werd de procedure niet correct gevolgd, dan liep de dekking nog.
Wie was eigenaar of houder? Bij een recente verkoop of een wagen op naam van een ander is niet altijd duidelijk wie verantwoordelijk was voor de verzekering.
Was het voertuig op de openbare weg? Een voertuig op een private, afgesloten plaats valt niet onder de verzekeringsplicht.
Regularisatie en omstandigheden. Wie meteen een verzekering heeft afgesloten, toont dat het om een vergissing ging. Dat weegt mee bij de beslissing over het rijverbod.

Veelgestelde vragen

Wat als mijn verzekering werd geschorst zonder dat ik het wist?

De verzekeraar moet u bij een onbetaalde premie eerst in gebreke stellen, met een aangetekende brief of een deurwaardersexploot, en een termijn geven om te betalen. Pas daarna kan de dekking worden geschorst. Kunt u aantonen dat die procedure niet correct werd gevolgd, dan liep de verzekering nog. Bewaar daarom alle briefwisseling met uw verzekeraar.

Ben ik strafbaar als ik iemand met mijn onverzekerde wagen laat rijden?

Ja. De WAM-wet bestraft niet alleen de bestuurder, maar ook de eigenaar of houder die het onverzekerde voertuig in het verkeer brengt of toelaat dat iemand ermee rijdt. Na een ongeval kan het Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds bovendien de volledige vergoeding van het slachtoffer van u als eigenaar terugvorderen.

Wordt mijn wagen in beslag genomen?

Dat kan. De politie kan een onverzekerd voertuig in beslag nemen. Het wordt pas vrijgegeven wanneer er een geldige verzekering is afgesloten en de kosten van beslag en bewaring zijn betaald. De rechter kan het voertuig later ook verbeurd verklaren.

Krijg ik een rijverbod voor onverzekerd rijden?

Bij een eerste veroordeling kan de rechter een rijverbod opleggen, maar hij moet het niet. Wie binnen drie jaar na een eerdere veroordeling voor een zwaar verkeersmisdrijf, zoals rijden onder invloed of rijden zonder rijbewijs, opnieuw wordt veroordeeld, krijgt wel een verplicht rijverbod van minstens drie maanden en vier herstelexamens.

Wie betaalt de schade als een onverzekerde bestuurder mij aanrijdt?

U kunt zich richten tot het Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds, dat uw schade vergoedt zoals een verzekeraar dat zou doen. Het Fonds verhaalt dat bedrag daarna op de eigenaar en de bestuurder van het onverzekerde voertuig. Laat bij een ongeval altijd de politie vaststellingen doen, zodat de identiteit en de situatie van de andere partij vaststaan.

Uw dossier laten nakijken

Werd u gedagvaard voor onverzekerd rijden, of vordert het Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds een bedrag van u terug? Wij kijken na of de verzekering wel geschorst was en welke gevolgen realistisch zijn. Neem contact met ons op. Lees ook ons artikel over rijden zonder geldig rijbewijs.

Stand van de wetgeving: 29 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.