Herhaling bij rijden onder invloed: wat riskeert u?

Wie voor het eerst voor rijden onder invloed voor de politierechter verschijnt, heeft vaak nog ruimte: de rechter kan kiezen voor een beperkte straf, een kort rijverbod of zelfs een milde uitspraak. Wie binnen drie jaar opnieuw in de fout gaat, komt in een heel ander regime terecht. De wet legt dan minimumstraffen op, en de rechter heeft veel minder speelruimte.

Dit artikel hoort bij onze overzichten over rijden onder invloed van alcohol en rijden onder invloed van drugs.

Wanneer is er sprake van herhaling?

Er is sprake van herhaling als u een nieuw misdrijf pleegt binnen drie jaar na een eerdere veroordeling voor een van de zware verkeersmisdrijven die artikel 38, §6 van de Wegverkeerswet opsomt. Daartoe behoren onder meer rijden onder invloed van alcohol vanaf 0,35 mg/l UAL, dronkenschap, rijden onder invloed van drugs en de weigering van een test.

Die lijst gaat verder dan alcohol en drugs. Ook deze misdrijven staan erop:

• onverzekerd rijden (artikel 22 van de WAM-wet);
• rijden zonder geldig rijbewijs of tijdens een onmiddellijke intrekking (artikel 30);
• rijden tijdens een rijverbod of zonder geslaagd te zijn voor de herstelexamens (artikel 48);
• vluchtmisdrijf (artikel 33);
• zware snelheidsovertredingen, overtredingen van de vierde graad en het knoeien met toestellen om controles te ontwijken.

Men spreekt daarom van gekruiste herhaling: het nieuwe misdrijf hoeft niet hetzelfde te zijn als het eerste. Wie eerst veroordeeld werd voor onverzekerd rijden en binnen drie jaar dronken achter het stuur zit, valt ook onder deze regeling.

De termijn van drie jaar loopt vanaf de dag van het vorige veroordelende vonnis dat in kracht van gewijsde is gegaan, dus wanneer er geen beroep meer mogelijk is. Tekende u beroep aan, dan telt de datum waarop de beslissing in beroep definitief werd.

Wat telt, is de datum van de nieuwe feiten, niet die van de nieuwe dagvaarding. Worden de feiten binnen de drie jaar gepleegd, dan geldt de herhalingsregeling, ook als de zitting pas een jaar later plaatsvindt.

De verplichte gevolgen

Een minimaal rijverbod

Bij herhaling moet de rechter een verval van het recht tot sturen opleggen van:

• minstens 3 maanden bij een eerste herhaling;
• minstens 6 maanden bij een tweede herhaling binnen drie jaar;
• minstens 9 maanden bij een derde herhaling binnen drie jaar.

Vier herstelexamens

Daarnaast moet de rechter het herstel van uw recht tot sturen afhankelijk maken van vier herstelexamens: een theoretisch examen, een praktisch examen, een geneeskundig onderzoek en een psychologisch onderzoek. Pas wanneer u voor alle vier geslaagd bent, mag u opnieuw rijden, ook als het rijverbod al afgelopen is. Reken dus op een langere periode zonder rijbewijs dan het uitgesproken rijverbod alleen. Hoe de medische en psychologische onderzoeken verlopen en wat ze kosten, leest u in ons artikel over herstelonderzoeken.

Het alcoholslot

Bij alcohol komt daar soms een alcoholslot bij. Wie binnen drie jaar na een definitieve veroordeling opnieuw wordt veroordeeld en bij beide feiten telkens minstens 1,2 gram per liter bloed of 0,50 mg/l UAL had, krijgt verplicht een alcoholslot (artikel 37/1 van de Wegverkeerswet). De rechter heeft dan geen keuze. Bij herhaling met lagere concentraties kan de rechter een alcoholslot opleggen, maar hoeft hij dat niet.

Los van herhaling is het alcoholslot ook bij een eerste feit in principe verplicht vanaf 1,8 gram per liter bloed of 0,78 mg/l UAL. Daar kan de rechter alleen van afwijken met een uitdrukkelijke motivering.

De volgorde is vast: eerst het rijverbod en de herstelexamens, daarna het alcoholslot voor minstens een jaar. Zie ons artikel over het alcoholslot.

Het nieuwe Strafwetboek

Sinds 1 september 2026 is het nieuwe Strafwetboek van kracht, met een nieuw systeem van strafniveaus en een algemene regeling voor herhaling. Voor verkeersmisdrijven blijven de bijzondere herhalingsregels van de Wegverkeerswet behouden. De verplichte minimumrijverboden en de herstelexamens gelden dus nog altijd.

Daarnaast wil de federale regering alle verkeersinbreuken opnemen in één databank voor veelplegers. Zo krijgen parketten en rechters een vollediger en uniform beeld van uw verkeersverleden.

Rijongeschiktheid

Wie herhaaldelijk onder invloed rijdt, loopt ook het risico dat de rechter een verslavingsprobleem vermoedt. Dan kan hij u op grond van artikel 42 rijongeschikt verklaren, tot u het tegendeel bewijst. In de praktijk gebeurt dat vaak na een onderzoek door een arts-deskundige. Zie ons artikel over rijongeschiktheid.

Wat kan een advocaat nog doen bij herhaling?

De speelruimte is kleiner, maar niet onbestaande.

• Nagaan of er wel sprake is van herhaling. Was het vorige vonnis op het moment van de nieuwe feiten al in kracht van gewijsde? Valt het eerdere misdrijf onder de lijst van artikel 38, §6? Een fout in de berekening van de termijn verandert het hele dossier.
• De concentratie controleren. Bij alcohol hangt het verplichte alcoholslot af van de grens van 1,2 promille (0,50 mg/l UAL). Een correcte berekening van het resultaat van de ademanalyse kan hier doorslaggevend zijn. Zie ons artikel over ademtest en ademanalyse.
• Werken boven het minimum. Het minimum ligt vast, maar de rechter kan veel verder gaan. Stukken over uw begeleiding, uw werk en uw inspanningen om het probleem aan te pakken, kunnen de strafmaat dicht bij het minimum houden.
• Een rijongeschiktheid vermijden. Met een haaranalyse of bloedwaarden die geen regelmatig overmatig gebruik laten zien, kunt u aantonen dat artikel 42 niet nodig is.

Veelgestelde vragen

Uw dossier laten nakijken

Werd u opnieuw gedagvaard voor rijden onder invloed? Wij gaan na of de herhalingsregels echt van toepassing zijn en bereiden uw verweer voor. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 30 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.