Ademtest en ademanalyse: zo verloopt een alcoholcontrole

Een alcoholcontrole lijkt een routinezaak: u blaast, het toestel geeft een resultaat en de agent noteert het. Toch is elke stap aan precieze regels gebonden. Die staan in artikel 59 van de Wegverkeerswet en in het koninklijk besluit van 21 april 2007 betreffende de ademtest- en ademanalysetoestellen. Wie die regels kent, weet wat hij mag vragen en waar fouten kunnen zitten.

Dit artikel hoort bij ons overzicht over rijden onder invloed van alcohol.

Stap 1: de samplingtest

Bij grote controles gebruikt de politie vaak eerst de “snuffelaar”: een toestel dat zonder mondstuk detecteert of er alcohol in uw adem zit. Die voortest is niet verplicht voor de politie, en voor u evenmin. Wie weigert, is niet strafbaar, maar gaat wel meteen door naar de ademtest.

Een groen scherm betekent dat er geen alcohol werd gedetecteerd en dat u verder mag rijden. Een rood scherm leidt tot een ademtest.

Stap 2: de ademtest

De ademtest is een indicatieve meting. Het koninklijk besluit schrijft voor hoe die moet gebeuren:

de agent toont u een verpakt mondstuk, opent de verpakking in uw bijzijn en plaatst het op het toestel zonder het mondstuk aan te raken (artikel 24);
u blaast voldoende krachtig tot het toestel een geldige monsterneming aangeeft;
de agent toont het resultaat en leest het luidop voor (artikel 25).

Er zijn drie mogelijke uitkomsten. Safe betekent dat de procedure stopt. Alarm wijst op een concentratie vanaf 0,22 mg/l UAL en positief op een concentratie vanaf 0,35 mg/l UAL. In beide laatste gevallen volgt een ademanalyse.

Kunt u niet voldoende blazen, dan volgt een nieuwe ademtest of een bloedproef. Weigeren kan ook mondeling gebeuren en wordt in het proces-verbaal opgenomen. Meer daarover leest u in ons artikel over een ademtest weigeren.

De wachttijd van 15 minuten bestaat niet meer

Vroeger kon u vóór de ademtest of ademanalyse een wachttijd van 15 minuten vragen. Zo kon mondalcohol verdwijnen, bijvoorbeeld als u net een slok had genomen. Het koninklijk besluit van 19 april 2024 heeft die wachttijd afgeschaft, met ingang van 1 mei 2024. Volgens de regering herkennen de huidige toestellen mondalcohol zelf.

Voor feiten van na 1 mei 2024 kunt u zich dus niet meer beroepen op het ontbreken van een wachttijd. Voor oudere feiten oordeelde het Hof van Cassatie al dat het niet naleven ervan niet vanzelf tot bewijsuitsluiting leidt (Cass. 6 september 2016, P.15.1105.N).

Stap 3: de ademanalyse

De ademanalyse levert het wettelijke bewijs. Het toestel geeft een precieze waarde in milligram per liter uitgeademde alveolaire lucht. Het afgedrukte strookje moet bij het proces-verbaal worden gevoegd. Is een analyse ongeldig, dan mag ze opnieuw worden uitgevoerd, zonder beperking in het aantal pogingen.

Uw recht op een tweede analyse

Artikel 59, §3 van de Wegverkeerswet geeft u het recht om onmiddellijk een tweede ademanalyse te vragen. De agent moet u dat uitleggen (artikel 26 van het koninklijk besluit). Tussen de twee metingen moeten minstens vijf minuten zitten.

Dan wordt gekeken of beide resultaten binnen de nauwkeurigheidsmarge liggen die bijlage 2 bij het koninklijk besluit vastlegt:

Gemeten concentratie	Toegelaten verschil
Lager dan 0,40 mg/l	0,03 mg/l
0,40 tot 1,00 mg/l	7,5%
1,00 tot 2,00 mg/l	15%
2,00 tot 3,00 mg/l	30%

Liggen de twee resultaten binnen die marge, dan telt het laagste. Is het verschil groter, dan volgt een derde analyse. Liggen twee van de drie resultaten dicht genoeg bij elkaar, dan telt het laagste van die twee. Is dat bij geen enkel paar het geval, dan wordt de ademanalyse beschouwd als niet uitgevoerd en volgt een bloedproef.

Vier voorbeelden

U blaast 0,35 en vraagt een tweede analyse: 0,36. Het verschil valt binnen de marge. Het resultaat is 0,35.
U blaast 0,65, daarna 0,49. Het verschil is te groot, dus volgt een derde analyse: 0,48. De laatste twee liggen dicht genoeg bij elkaar. Het resultaat is 0,48.
U blaast 0,65, daarna 0,59 en een derde keer 0,67. Tussen 0,65 en 0,67 is het verschil klein genoeg. Het resultaat is 0,65.
U blaast 0,25, daarna 0,30 en een derde keer 0,35. Geen enkel paar ligt binnen 0,03 mg/l van elkaar. De ademanalyse geldt als niet uitgevoerd en er volgt een bloedproef.

Het tweede voorbeeld toont waarom het de moeite loont om een tweede analyse te vragen: het resultaat kan aanzienlijk lager uitvallen. Rond de grens van 0,35 mg/l kan dat het verschil maken tussen een lichtere en een zwaardere categorie, of tussen wel en geen onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.

Stap 4: de bloedproef

Een bloedproef volgt onder meer wanneer:

de ademtest een concentratie aangeeft, maar de ademanalyse niet kan worden uitgevoerd;
noch de ademtest noch de ademanalyse mogelijk is, bijvoorbeeld bij hyperventilatie of een longziekte, en u duidelijke tekenen van alcoholgebruik vertoont;
na een ongeval niet kan worden nagegaan of er tekenen van alcoholgebruik zijn;
de drie ademanalyses te ver uit elkaar liggen;
u de ademtest of ademanalyse weigert.

U kunt ook zelf een bloedproef vragen als tegenexpertise, wanneer het eindresultaat van minstens twee ademanalyses 0,35 mg/l UAL of meer bedraagt. Het bloed wordt afgenomen door een geneesheer die de politie vordert. U mag uw eigen arts laten bijstaan, maar de gevorderde geneesheer hoeft niet op diens komst te wachten. Uw arts kan alleen toekijken en zijn bevindingen laten opnemen in het proces-verbaal.

Waar fouten kunnen zitten

Wie het strafdossier doorneemt, let onder meer op de volgende punten:

Zit het strookje van de ademanalyse in het dossier?
Werd u gewezen op uw recht op een tweede analyse?
Werd het resultaat correct bepaald volgens de nauwkeurigheidsmarges?
Was het toestel goedgekeurd en tijdig geijkt?
Klopt de omschrijving van de controle in het proces-verbaal met wat er gebeurde?

Niet elke fout leidt tot vrijspraak. Een rechter sluit bewijs alleen uit als de fout de betrouwbaarheid van het bewijs aantast, als het vormvoorschrift op straffe van nietigheid geldt of als een eerlijk proces in het gedrang komt. Een fout in de berekening van het eindresultaat kan wel rechtstreeks de strafmaat veranderen. Meer over de gevolgen van fouten leest u in ons artikel over fouten in het proces-verbaal.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een ademtest en een ademanalyse?

De ademtest is een indicatieve meting met drie mogelijke uitkomsten: safe, alarm of positief. Ze bepaalt alleen of er een volgende stap nodig is. De ademanalyse is de officiële meting: ze geeft een precieze waarde in milligram per liter uitgeademde alveolaire lucht en geldt als wettelijk bewijs voor de rechter. Het afgedrukte strookje van de ademanalyse hoort bij het proces-verbaal.

Moet ik de snuffelaar ondergaan?

Nee. De samplingtest of snuffelaar is een voortest zonder wettelijke verplichting. Wie weigert, is niet strafbaar. De politie gaat dan wel meteen over naar een ademtest, en die mag u zonder wettige reden niet weigeren.

Hoeveel promille is 0,22 mg/l?

Een ademanalyse van 0,22 mg/l uitgeademde alveolaire lucht komt overeen met 0,5 gram alcohol per liter bloed, of 0,5 promille. Andere belangrijke grenzen: 0,09 mg/l komt overeen met 0,2 promille (de grens voor professionele bestuurders), 0,35 mg/l met 0,8 promille (onmiddellijke intrekking) en 0,78 mg/l met 1,8 promille (alcoholslot in principe verplicht).

Kan mondwater of een pepermuntje de ademtest beïnvloeden?

Mondwater met alcohol kan kort na gebruik mondalcohol veroorzaken. Daarom bestond vroeger de wachttijd van 15 minuten. Volgens de regering herkennen de huidige toestellen mondalcohol zelf, en sinds 1 mei 2024 is de wachttijd afgeschaft. Een pepermuntje of kauwgom verlaagt het resultaat niet. Twijfelt u aan het resultaat, vraag dan meteen een tweede ademanalyse.

Wat als de politie mij niet op mijn recht op een tweede analyse wijst?

De agent moet u uitleggen dat u een tweede analyse mag vragen. Staat in het dossier niet dat dat gebeurd is, dan is dat een onregelmatigheid. Of die tot bewijsuitsluiting leidt, beoordeelt de rechter volgens de Antigoonregel: vooral de vraag of de betrouwbaarheid van het resultaat is aangetast. Een correct gevoerd verweer kan in elk geval wegen op de strafmaat.

Uw dossier laten nakijken

Werd u gedagvaard na een ademanalyse? Wij nemen het dossier met u door en gaan na of de controle correct verliep. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 28 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.