Een ademtest of bloedproef weigeren: wat zijn de gevolgen?

“Ik blaas niet.” Sommige bestuurders denken dat ze zo aan een veroordeling ontsnappen: zonder meting geen bewijs. Dat klopt niet. Een onwettige weigering is zelf een misdrijf, en de wet bestraft ze even streng als een hoge alcoholconcentratie. Toch is niet elke weigering strafbaar, en niet alles wat op een weigering lijkt, is er ook een.

Dit artikel hoort bij ons overzicht over rijden onder invloed van alcohol.

De snuffelaar mag u weigeren

De samplingtest, waarbij u zonder mondstuk in de richting van een toestel blaast, is een voortest. Die is niet wettelijk verplicht, en wie weigert, is niet strafbaar. U gaat dan wel meteen door naar de ademtest. Weigeren levert dus niets op.

De ademtest, ademanalyse en bloedproef niet

De ademtest, de ademanalyse en de bloedproef zijn wettelijk geregeld. Wie ze zonder wettige reden weigert, pleegt een misdrijf. De wet stelt die weigering gelijk met een alcoholconcentratie van 0,35 mg/l UAL of meer, de zwaarste categorie van alcoholintoxicatie.

De gevolgen zijn meteen voelbaar:

een tijdelijk rijverbod van 12 uur;
een onmiddellijke intrekking van uw rijbewijs voor 15 dagen, zie ons artikel over de onmiddellijke intrekking;
de politie vordert een geneesheer voor een bloedproef, die u op uw beurt kunt weigeren, met dezelfde gevolgen;
in de regel een dagvaarding voor de politierechtbank, waar de rechter naast een geldboete en een rijverbod ook een alcoholslot kan opleggen.

Wat geldt als weigering?

Een weigering is een actief verzet tegen de test. Dat hoeft niet fysiek te zijn: zeggen dat u niet zult blazen, volstaat. De weigering wordt in het proces-verbaal opgenomen.

Enkele situaties uit de praktijk:

U vlucht. Wie wegloopt om aan de test of de bloedafname te ontsnappen, weigert.
U bent buiten bewustzijn. Wie niet bij bewustzijn is, kan niet weigeren. Na een ernstig ongeval kan wel een bloedafname volgen.
U blaast onvoldoende. Wie probeert maar niet voldoende kan blazen, bijvoorbeeld door hyperventilatie of een longaandoening, weigert niet. Dan volgt een bloedproef.
U blaast bewust te zacht. Wie doelbewust onvoldoende blaast, kan wel als weigeraar worden beschouwd. Dat is een feitelijke beoordeling en daar wordt vaak over gediscussieerd.

Wanneer is een weigering wettig?

Een weigering is niet strafbaar als er een wettige reden is. Het gaat bijna altijd om een medische reden. Een voorbeeld: iemand met verkalkte aders door een ziekte, bij wie een bloedafname niet verantwoord is.

Of de reden wettig is, beoordeelt in eerste instantie de geneesheer die de politie vordert. Die onderzoekt de aangevoerde reden, als u ter plaatse bent of blijft. Uiteindelijk beslist de rechter. Wie een medische reden heeft, moet die dus duidelijk aangeven en ze achteraf met stukken kunnen staven.

Weigeren bij drugs

Voor drugs geldt een vergelijkbare regeling (artikel 37bis, §1, 5° Wegverkeerswet). Zonder wettige reden een speekseltest, speekselanalyse of bloedproef weigeren, is strafbaar. Bij een weigering vordert de politie altijd een geneesheer, die nagaat of er een wettige reden is en zo nodig bloed afneemt.

De geneesheer bezorgt zijn beoordeling onder gesloten omslag aan het parket, omdat ze onder het medisch beroepsgeheim kan vallen. Wie echt niet voldoende speeksel kan produceren, weigert niet. Zie ook ons artikel over speekselanalyse en bloedproef.

Is weigeren ooit een goed idee?

Zelden. Wie weigert, wordt behandeld als iemand met een hoge alcoholconcentratie, zonder dat er een meting is die eventueel lager uitvalt. Bij een ademanalyse hebt u net rechten die in uw voordeel kunnen spelen: een tweede analyse en een tegenexpertise via een bloedproef. Zie ons artikel over ademtest en ademanalyse.

Verweer bij een vervolging wegens weigering

Wordt u vervolgd voor een weigering, dan zijn er verschillende invalshoeken:

Was er echt een weigering? Wat staat er precies in het proces-verbaal? Werd u duidelijk gevraagd om te blazen, en begreep u de vraag, bijvoorbeeld bij een taalprobleem?
Was er een wettige reden? Een medische reden moet worden onderzocht en gestaafd.
Had de politie het recht om u te testen? Stond u op een openbare plaats en bestuurde u of stond u op het punt te besturen?
Werd de procedure gevolgd? Werd bij een weigering van de bloedproef een geneesheer gevorderd?

Veelgestelde vragen

Is weigeren slimmer dan blazen?

Bijna nooit. Wie weigert, wordt bestraft zoals iemand met een hoge alcoholconcentratie, zonder dat er een meting is die eventueel lager uitvalt. Bij een ademanalyse hebt u net rechten die in uw voordeel kunnen spelen, zoals een tweede analyse en een bloedproef als tegenexpertise. Een weigering sluit die mogelijkheden uit.

Wat is een wettige reden om een bloedproef te weigeren?

Het gaat bijna altijd om een medische reden die een bloedafname onverantwoord maakt, bijvoorbeeld verkalkte aders door een ziekte. De door de politie gevorderde geneesheer beoordeelt de aangevoerde reden. Uiteindelijk beslist de rechter of de weigering gerechtvaardigd was. Een reden die u pas achteraf aanvoert, zonder medische stukken, heeft weinig kans.

Wat als ik door een longziekte niet genoeg kan blazen?

Dan weigert u niet. Wie probeert maar door hyperventilatie, astma of een andere longaandoening onvoldoende kan blazen, krijgt een nieuwe test of een bloedproef. Vermeld uw aandoening meteen aan de politie en zorg dat dit in het proces-verbaal komt. Een medisch attest kan achteraf helpen om te bewijzen dat er geen weigering was.

Kan ik een drugtest weigeren?

De checklist, een passieve observatie door de politie, kunt u niet weigeren. Een speekseltest, speekselanalyse of bloedproef weigeren zonder wettige reden, is strafbaar. De politie vordert dan altijd een geneesheer, die nagaat of er een wettige reden is. Wie niet genoeg speeksel kan produceren, weigert niet.

Wat als ik wegloop bij de controle?

Wie wegloopt om aan een test of bloedafname te ontsnappen, wordt beschouwd als iemand die weigert. Wie met de wagen vlucht om aan de vaststellingen te ontsnappen, riskeert bovendien een onmiddellijke intrekking van zijn rijbewijs en een vervolging voor bijkomende misdrijven.

Uw dossier laten nakijken

Werd u gedagvaard wegens een weigering? Wij onderzoeken wat er precies is gebeurd en welke verweermiddelen er zijn. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 28 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.