Alcoholslot als beroepschauffeur: kunt u blijven werken?

Voor wie met een vrachtwagen, bus of taxi zijn brood verdient, is een alcoholslot meer dan een dure maatregel. Tijdens de hele periode mag u alleen rijden met een voertuig waarin een alcoholslot is ingebouwd, in principe ook met de voertuigen van uw werkgever. Weinig werkgevers passen daarvoor hun vloot aan.

De wet biedt de rechter wel ruimte om met uw beroep rekening te houden. In dit artikel leest u hoe dat werkt, welke combinaties niet mogelijk zijn en welke praktische problemen u kunt verwachten. De basisregels over het alcoholslot vindt u in ons artikel over het alcoholslot. Het ruimere kader staat in ons overzicht over rijden onder invloed van alcohol.

Waarom is een alcoholslot zo zwaar voor een beroepschauffeur?

Een alcoholslot beperkt de geldigheid van uw rijbewijs. Op het rijbewijs komt de code 69. Vanaf dan mag u alleen nog rijden met een motorvoertuig dat met een alcoholslot is uitgerust. Het koninklijk besluit van 26 november 2010 over het omkaderingsprogramma bepaalt dat u het toestel moet laten inbouwen in elk motorvoertuig dat u tijdens die periode wilt besturen.

Voor een privéwagen is dat duur, maar haalbaar. Voor een chauffeur die elke dag een ander voertuig van de vloot neemt, is het vaak onmogelijk. Het alcoholslot duurt minstens een jaar en kan niet met uitstel worden opgelegd.

Kan de rechter uw vrachtwagen of bus uitsluiten?

Ja. Artikel 37/1, §2 van de Wegverkeerswet (WVW) laat de rechter toe om één of meer categorieën voertuigen uit te sluiten van het alcoholslot. Voor die categorieën blijft uw rijbewijs dan gewoon geldig, zonder alcoholslot. De wetgever dacht daarbij uitdrukkelijk aan chauffeurs die anders hun werk zouden verliezen.

Er gelden twee grenzen:

Nooit de categorie van de feiten. Reed u met uw personenwagen (rijbewijs B), dan kan de rechter B niet uitsluiten, ook niet als u rijbewijs B voor uw werk nodig hebt. Hij kan wel C, C+E, D of D+E uitsluiten.
Een uitdrukkelijke motivering. De rechter moet in zijn vonnis uitleggen waarom de uitsluiting nodig is.

Pleegde u de feiten met de vrachtwagen of bus zelf, dan is die categorie dus niet uit te sluiten. Een uitsluiting verandert ook niets aan de strengere alcoholgrens voor beroepschauffeurs: in uw vrachtwagen of bus blijft 0,2 promille de grens.

Welke stukken helpen?

een attest van uw werkgever over uw functie en de voertuigen waarmee u rijdt;
uw arbeidsovereenkomst of een uittreksel eruit;
stukken die tonen dat het om een eenmalig feit ging, zoals een blanco strafregister of een bloedtest of haaranalyse (zie ons artikel over PEth-test, haaranalyse en bloedwaarden).

Welke combinaties zijn niet mogelijk?

Voor beroepschauffeurs is een weekendrijverbod of een rijverbod beperkt tot bepaalde categorieën vaak de beste oplossing. Maar volgens de rechtsleer kan de rechter die niet combineren met een alcoholslot. Dat volgt uit artikel 38, §2bis WVW (weekendrijverbod) en artikel 45 WVW (rijverbod per categorie).

Een voorbeeld: een vrachtwagenchauffeur blaast in zijn vrije tijd met zijn auto boven 1,8 promille. Een rijverbod voor alles behalve vrachtwagens zou hem laten werken. Maar het alcoholslot is dan in principe verplicht, dus kan de rechter dat beperkte rijverbod alleen uitspreken als hij uitdrukkelijk motiveert waarom hij van het alcoholslot afziet.

Legt de rechter naast het alcoholslot een rijverbod op, dan geldt dat rijverbod dus voor alle categorieën. De volgorde is vast: eerst het rijverbod, dan de herstelexamens, pas daarna het alcoholslot. Meer over deze vormen van rijverbod leest u in ons artikel over het weekendrijverbod en het rijverbod per categorie.

Alcoholslot in een bedrijfswagen of leasewagen

De verplichting geldt ook voor uw bedrijfswagen. Het toestel mag alleen geplaatst worden door een erkend dienstencentrum, op uw kosten. Vraag vooraf toestemming aan uw werkgever en, bij een leasewagen, aan de leasemaatschappij.

Nog enkele aandachtspunten:

Collega’s moeten ook blazen. Wie met de wagen rijdt, moet het alcoholslot gebruiken. Laat u iemand anders voor u blazen, dan is dat een inbreuk op het programma.
Van wagen veranderen. Wordt het toestel in een ander voertuig ingebouwd, dan moet het opnieuw worden nagekeken. Regel dat vooraf met het dienstencentrum.
Het attest. Het attest van de omkaderingsinstelling moet altijd in de wagen liggen.

Wat uw werkgever mag en moet bij verkeersboetes en een bedrijfswagen, leest u in ons artikel over verkeersboetes met een bedrijfswagen.

Praktische problemen onderweg

De hertest binnen 15 minuten

Het alcoholslot vraagt ook tijdens de rit om opnieuw te blazen. Volgens het koninklijk besluit van 26 november 2010 over de technische specificaties hebt u daarvoor 15 minuten. U mag dus eerst een veilige plaats zoeken, wat met een vrachtwagen of bus op de snelweg soms tijd vraagt. Zet u de motor binnen die 15 minuten af, dan moet u de test toch nog afleggen. Een gemiste test wordt geregistreerd.

Een defect

Het dienstencentrum staat in voor het onderhoud en de herstellingen. Staat uw voertuig in België stil door een defect aan het alcoholslot, dan moet het dienstencentrum u bijstand verlenen. Om erkend te worden, moet het die bijstand binnen 24 uur kunnen geven. Noteer altijd het tijdstip, de plaats en wat er gebeurde, en bewaar die gegevens voor de omkaderingsinstelling.

Ritten in het buitenland

Voor een defect in het buitenland voorziet de regeling geen oplossing. Rijdt u internationaal, bespreek dit dan vooraf met uw werkgever en uw dienstencentrum. Een geblokkeerde vrachtwagen in het buitenland kan duur uitvallen.

De kosten van de boete laten aftrekken

Het alcoholslot en het begeleidingsprogramma kosten al snel enkele duizenden euro. De rechter kan de geldboete verminderen met die kosten, geheel of gedeeltelijk (artikel 37/1, §3 WVW). De boete mag daardoor niet lager worden dan 1 euro. Hij doet dat alleen als u het vraagt.

Omdat de kosten op het moment van de zitting meestal nog niet gemaakt zijn, legt u best een kostenraming van een erkend dienstencentrum voor. Moet het toestel in meerdere voertuigen komen, vermeld dat dan uitdrukkelijk. De concrete bedragen vindt u in ons artikel over het alcoholslot.

Is uw rijbewijs inleveren een alternatief?

U kunt ervoor kiezen om tijdens de periode van het alcoholslot niet te rijden en uw rijbewijs af te geven op de griffie. Voor een beroepschauffeur is dat zelden een oplossing: dan mag u ook niet met de vrachtwagen of bus rijden.

Moet u na een rijverbod ook medische en psychologische herstelonderzoeken afleggen, weet dan dat voor rijbewijzen C en D strengere medische normen gelden dan voor rijbewijs B. Meer daarover leest u in ons artikel over herstelonderzoeken.

Veelgestelde vragen

Mag ik met een alcoholslot nog met mijn vrachtwagen rijden?

Alleen als die vrachtwagen ook een alcoholslot heeft, of als de rechter de categorie vrachtwagens (C, C+E) uitdrukkelijk heeft uitgesloten. Die uitsluiting is alleen mogelijk als u de feiten niet met een vrachtwagen pleegde. De rechter moet ze bovendien motiveren. Vraag er dus zelf om, met een attest van uw werkgever.

Moet mijn bedrijfswagen ook een alcoholslot hebben?

Ja, als u er tijdens de periode van het alcoholslot mee wilt rijden en de rechter de categorie niet heeft uitgesloten. Het toestel moet in elk motorvoertuig komen dat u bestuurt. De kosten zijn voor u. Vraag vooraf toestemming aan uw werkgever en, bij een leasewagen, aan de leasemaatschappij.

Kan ik een weekendrijverbod krijgen in plaats van een alcoholslot?

Dat kan, als de rechter geen alcoholslot oplegt. Vanaf 1,8 promille mag hij het alcoholslot alleen weglaten met een uitdrukkelijke motivering. Volgens de rechtsleer kan hij beide maatregelen niet combineren. Bij herhaling met telkens minstens 1,2 promille is het alcoholslot altijd verplicht.

Wat als het alcoholslot defect is en mijn wagen niet start?

Contacteer het dienstencentrum dat het toestel installeerde. Dat moet in België binnen 24 uur bijstand kunnen verlenen. Rij niet met een ander voertuig zonder alcoholslot en koppel het toestel niet zelf los. Dat is een misdrijf dat leidt tot een nieuw rijverbod, minstens zo lang als de periode van het alcoholslot.

Uw dossier laten nakijken

Rijdt u voor uw werk en dreigt er een alcoholslot? Wij bereiden met u de stukken voor om een uitsluiting van categorieën of een vermindering van de boete te vragen. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 30 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.