Rijden onder invloed van medicatie: wat is strafbaar?

Voor drugs geldt in het verkeer een nultolerantie. Voor geneesmiddelen niet: wie een voorgeschreven slaapmiddel neemt en daarna rijdt, is niet automatisch strafbaar. Toch kan medicatie wel degelijk tot een vervolging leiden, en in sommige gevallen zelfs tot het verlies van uw rijbewijs. Het hangt af van het geneesmiddel, van uw toestand en van wat u wist.

Dit artikel hoort bij ons overzicht over rijden onder invloed van drugs.

Geen nultolerantie, wel andere regels

Artikel 37bis van de Wegverkeerswet bestraft alleen de aanwezigheid van bepaalde stoffen: THC, amfetamine, MDMA, opiaten zoals morfine en cocaïne. Gewone geneesmiddelen staan niet op die lijst. Voor medicatie zijn er drie andere wegen waarlangs u toch strafbaar kunt zijn.

1. Een soortgelijke staat als dronkenschap

Artikel 35 van de Wegverkeerswet bestraft het rijden in staat van dronkenschap “of in een soortgelijke staat”, onder meer door drugs of geneesmiddelen. Wie door medicatie de controle over zijn handelingen verliest, bijvoorbeeld door sufheid, verwardheid of een sterk vertraagde reactie, kan zo vervolgd worden. Net als bij dronkenschap hangt dat af van de vaststellingen van de politie. Zie ons artikel over dronkenschap en alcoholintoxicatie.

2. Niet in staat zijn om te sturen

Artikel 8.3 van de Wegcode bepaalt dat elke bestuurder:

in staat moet zijn om te sturen;
de vereiste lichaamsgeschiktheid moet hebben;
de nodige kennis en rijvaardigheid moet bezitten;
steeds in staat moet zijn alle nodige rijbewegingen uit te voeren;
zijn voertuig voortdurend in de hand moet hebben.

Wie door medicatie zigzaggend over de weg rijdt, overtreedt die bepaling, ook zonder dat er sprake is van een soortgelijke staat als dronkenschap.

3. Rijden terwijl u niet rijgeschikt bent

De strengste regeling gaat over rijgeschiktheid. Wie een rijbewijs aanvraagt, verklaart dat hij niet lijdt aan een van de aandoeningen die de Koning heeft bepaald (artikel 23 Wegverkeerswet). Die aandoeningen en de medische normen staan in bijlage 6 bij het koninklijk besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs.

Die bijlage bevat ook normen over alcohol, psychotrope stoffen en geneesmiddelen. Wie verslaafd is aan psychotrope stoffen of ze overmatig gebruikt, is niet rijgeschikt. Hetzelfde geldt voor wie regelmatig stoffen of geneesmiddelen gebruikt in hoeveelheden die het rijgedrag ongunstig beïnvloeden.

De drie categorieën geneesmiddelen

Bijlage 6 deelt geneesmiddelen in naar hun invloed op de rijvaardigheid:

Categorie	Invloed	Advies
1	Waarschijnlijk geen negatieve invloed	Waar mogelijk kiest de arts een middel uit deze categorie
2	Lichte of matige invloed	Niet rijden de eerste dagen van de behandeling, of tot u de effecten kent
3	Ernstige invloed	De arts raadt af om te rijden

De arts moet u informeren over de mogelijke gevolgen van een geneesmiddel voor uw rijgedrag, ook in combinatie met andere geneesmiddelen of met alcohol. Stelt hij vast dat u niet langer aan de medische normen voldoet, dan moet hij u zeggen dat u uw rijbewijs moet inleveren. Vanaf dat moment ligt de verantwoordelijkheid bij u.

Uw rijbewijs inleveren

Artikel 24 van de Wegverkeerswet verplicht de houder van een rijbewijs om het in te leveren wanneer hij lijdt aan een van de aandoeningen uit bijlage 6. Dat moet binnen vier dagen nadat u ervan op de hoogte bent, zaterdagen, zondagen en feestdagen niet meegerekend. U krijgt het rijbewijs terug als u in de door de Koning bepaalde gevallen slaagt voor een medisch onderzoek.

Wie na een verslaving aan alcohol of psychotrope stoffen minstens zes maanden aantoonbare onthouding kan bewijzen, kan opnieuw rijgeschikt worden verklaard. Die geschiktheid geldt dan voor hoogstens drie jaar.

Wat riskeert u?

Wie een motorvoertuig bestuurt terwijl hij lijdt aan een aandoening uit bijlage 6, of niet heeft voldaan aan een opgelegd medisch onderzoek, pleegt een misdrijf (artikel 30, §1, 4° Wegverkeerswet). Volgens het Hof van Cassatie hoeft de aandoening niet door een arts te zijn vastgesteld op het moment van de feiten. Ze kan ook achteraf worden aangetoond (Cass. 26 april 2016, P.15.1565.N).

Daarnaast kan de rechter u rijongeschikt verklaren op grond van artikel 42, als hij vaststelt dat u lichamelijk of geestelijk niet geschikt bent om te rijden. Dat verval duurt tot u het tegendeel bewijst. Zie ons artikel over rijongeschiktheid.

Medicatie met een verboden stof

Sommige geneesmiddelen bevatten een stof die wel op de lijst van artikel 37bis staat, zoals morfine of THC in medicinale cannabis. Een speekseltest of bloedanalyse kan dan positief uitvallen, ook al gebruikt u het middel volgens voorschrift. Bespreek dat vooraf met uw arts en hou uw voorschrift en de bijsluiter bij de hand. Komt het tot een vervolging, dan is een goed gedocumenteerde toelichting aan de rechter essentieel.

Praktische tips

Lees de bijsluiter en vraag uw arts of apotheker naar de invloed op het rijden.
Rij niet de eerste dagen van een nieuwe behandeling of na een dosisverhoging.
Combineer rijgevaarlijke medicatie nooit met alcohol.
Wordt u gecontroleerd, vermeld dan welke medicatie u neemt en op welk voorschrift.

Veelgestelde vragen

Mag ik rijden met slaapmiddelen of kalmeermiddelen?

Dat hangt af van het middel, de dosis en het moment van inname. Veel slaap- en kalmeermiddelen vallen in de categorie met een matige of ernstige invloed op de rijvaardigheid. Rij niet de eerste dagen van een nieuwe behandeling en vraag uw arts of apotheker om advies. Wie door zulke middelen de controle over zijn voertuig verliest, riskeert een vervolging.

Moet ik mijn rijbewijs inleveren als ik bepaalde medicatie neem?

Alleen als u lijdt aan een aandoening uit bijlage 6 bij het koninklijk besluit betreffende het rijbewijs, bijvoorbeeld een verslaving of een regelmatig gebruik dat het rijgedrag ongunstig beïnvloedt. Dan moet u het rijbewijs binnen vier werkdagen inleveren. Uw arts moet u daarover informeren. Voor de gewone, correcte inname van geneesmiddelen geldt die verplichting niet.

Is medicinale cannabis toegelaten in het verkeer?

THC staat op de lijst van verboden stoffen in het verkeer, ook als het uit een geneesmiddel komt. Een speekseltest of bloedanalyse kan dus positief uitvallen bij gebruik op voorschrift. Bespreek dat vooraf met uw arts, bewaar uw voorschrift en rij niet als u de invloed van het middel voelt. Komt het tot een vervolging, dan is een goed gedocumenteerd dossier essentieel.

Kan ik vervolgd worden als ik niet wist dat mijn medicatie de rijvaardigheid beïnvloedt?

Uw arts moet u informeren over de invloed van een geneesmiddel op het rijden. Toch rekent de rechter erop dat u de bijsluiter leest. Bij een vervolging voor rijden in een soortgelijke staat als dronkenschap kan de rechter wel rekening houden met de omstandigheden, bijvoorbeeld een onverwachte reactie op een nieuw middel. Dat speelt vooral bij de strafmaat.

Wat is een ‘soortgelijke staat’ als dronkenschap door medicatie?

Het gaat om een toestand waarin u door geneesmiddelen de controle over uw daden verliest, vergelijkbaar met dronkenschap: sufheid, verwardheid, een onvaste gang of sterk vertraagde reacties. De politie stelt dat vast aan de hand van uiterlijke tekenen, net als bij dronkenschap. De straffen zijn dezelfde, inclusief een verplicht rijverbod van minstens een maand.

Uw dossier laten nakijken

Werd u gedagvaard na een controle waarbij medicatie een rol speelde? Wij bekijken uw dossier en de medische stukken. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 28 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.