Dronkenschap of alcoholintoxicatie: waarom het verschil telt

In de volksmond zijn “dronken rijden” en “rijden onder invloed” hetzelfde. Juridisch zijn het twee verschillende misdrijven, met andere gevolgen. Wie gedagvaard wordt voor dronkenschap, heeft er alle belang bij om na te gaan of die kwalificatie wel klopt.

Dit artikel hoort bij ons overzicht over rijden onder invloed van alcohol.

Twee misdrijven

Alcoholintoxicatie (artikel 34 van de Wegverkeerswet) is een objectieve toestand: een ademanalyse of bloedanalyse toont een concentratie boven de wettelijke grens. Hoe u zich gedroeg, speelt geen rol. Het getal volstaat.

Dronkenschap (artikel 35) is het verlies van de bestendige controle over uw daden door alcoholgebruik. Het is een feitelijke toestand, die de politie afleidt uit wat ze ziet en hoort. Er is geen minimumconcentratie voor nodig, en een hoge concentratie bewijst op zich geen dronkenschap. Wie 1,2 promille heeft en perfect aanspreekbaar is, is geïntoxiceerd maar niet noodzakelijk dronken.

Artikel 35 stelt ook het rijden in een soortgelijke staat strafbaar, onder meer door drugs of geneesmiddelen. Zie daarover onze artikels over rijden onder invloed van drugs en medicatie.

Beide misdrijven kunnen samen ten laste worden gelegd. Het ene sluit het andere niet uit.

Waarom het verschil zo belangrijk is

Zwaardere straffen

Dronkenschap wordt zwaarder bestraft dan een loutere alcoholintoxicatie. Een rijverbod van minstens een maand is dan verplicht. Daarnaast kan de rechter een alcoholslot opleggen, ook als de gemeten concentratie laag was. Zie ons artikel over het alcoholslot.

Onmiddellijke intrekking

Wie dronken wordt bevonden, verliest zijn rijbewijs meteen voor 15 dagen, ongeacht de gemeten concentratie. Zie ons artikel over de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.

Uw verzekeraar

Na een ongeval betaalt uw BA-verzekeraar eerst de slachtoffers. Daarna kan hij proberen dat bedrag van u terug te vorderen. Bij een loutere alcoholintoxicatie moet het ongeval daarvoor in de regel een gevolg zijn van het alcoholgebruik. Bij een vastgestelde dronkenschap ligt dat verband in de praktijk veel sneller voor de hand, en slaagt de verzekeraar makkelijker in zijn verhaal. Een veroordeling voor dronkenschap kan u dus ook financieel zwaar treffen, lang na het vonnis.

Hoe stelt de politie dronkenschap vast?

Omdat dronkenschap een feitelijke toestand is, hangt alles af van de vaststellingen in het proces-verbaal. De politie gebruikt daarvoor meestal een formulier met tekenen van alcoholopname, zoals:

de ogen: slaperig, glazig, zware oogleden;
het gelaat: wezenloos of rood;
het gedrag: agressief, overdreven vrolijk, verward;
de gang: struikelen, steun zoeken, met gespreide benen staan;
de spraak: dubbele tong, onsamenhangend;
de oriëntatie in tijd en ruimte;
de geur van alcohol.

Hoe meer tekenen er zijn aangekruist en hoe concreter ze beschreven staan, hoe moeilijker het wordt om de dronkenschap te betwisten. Wie struikelt, steun zoekt, met dubbele tong spreekt en niet weet waar hij is, maakt weinig kans. Staat er alleen dat u naar alcohol rook en slaperig oogde, terwijl u vlot sprak, normaal stapte en goed georiënteerd was, dan is er wel ruimte voor betwisting.

De bewijswaarde van het proces-verbaal

Een proces-verbaal in verkeerszaken heeft een bijzondere bewijswaarde: wat erin staat, geldt als bewezen tot u het tegendeel bewijst (artikel 62 Wegverkeerswet). Die bewijswaarde geldt echter alleen voor de materiële vaststellingen die de verbalisant zelf heeft gedaan, niet voor de conclusies die hij eruit trekt (Cass. 16 januari 2001).

Dat is voor dronkenschap cruciaal. “De betrokkene was kennelijk dronken” is een conclusie, geen vaststelling. De rechter moet zelf beoordelen of de beschreven tekenen die conclusie dragen. Een proces-verbaal dat vooral uit algemene formuleringen bestaat en weinig concrete observaties bevat, biedt daarom een aanknopingspunt voor verweer.

Ook andere elementen kunnen een rol spelen:

camerabeelden, bijvoorbeeld van een bodycam of een tankstation;
getuigenverklaringen;
medische verklaringen voor een slaperig uiterlijk of een onvaste gang, zoals vermoeidheid, een blessure of een aandoening;
de tijd tussen de feiten en de vaststellingen.

Wat betekent dit voor uw verweer?

Wordt u vervolgd voor zowel alcoholintoxicatie als dronkenschap, dan kan het wegvallen van de dronkenschap uw situatie sterk veranderen: geen verplicht rijverbod van een maand, minder argumenten voor een alcoholslot en een betere positie tegenover uw verzekeraar. Dit is dan ook een van de eerste punten die wij in een dossier nakijken.

Veelgestelde vragen

Kan ik dronken zijn zonder boven de wettelijke grens te zitten?

Ja. Voor dronkenschap is geen minimumconcentratie vereist. Wie bijvoorbeeld weinig alcohol verdraagt, kan met een lage concentratie toch de controle over zijn daden verliezen. Omgekeerd bewijst een hoge concentratie op zich geen dronkenschap. Het gaat om de toestand die de politie vaststelt.

Welke tekenen van dronkenschap noteert de politie?

De politie noteert onder meer de ogen (slaperig, glazig), het gelaat, het gedrag (verward, agressief, overdreven vrolijk), de gang (struikelen, steun zoeken), de spraak (dubbele tong, onsamenhangend), de oriëntatie in tijd en ruimte en de geur van alcohol. Hoe meer en hoe concreter die tekenen beschreven zijn, hoe sterker het bewijs.

Kan ik dronkenschap betwisten?

Ja, als de vaststellingen in het proces-verbaal de conclusie niet dragen. Staan er alleen algemene formuleringen in, of zijn er tekenen die ook een andere verklaring hebben, zoals vermoeidheid, een blessure of stress, dan kan de rechter de dronkenschap als niet bewezen beschouwen. Camerabeelden, getuigen en medische verklaringen kunnen daarbij helpen.

Wat is een ‘soortgelijke staat’ als dronkenschap?

Artikel 35 van de Wegverkeerswet bestraft ook het rijden in een soortgelijke staat, onder meer door drugs of geneesmiddelen. Het gaat dan om een vergelijkbaar controleverlies, veroorzaakt door een andere stof dan alcohol. Zo kan de politie ook rijden onder invloed van ketamine of medicatie vervolgen, stoffen die niet op de lijst van verboden drugs staan of niet met een speekseltest worden opgespoord.

Wat betekent dronkenschap voor mijn autoverzekering?

Na een ongeval betaalt uw BA-verzekeraar eerst de slachtoffers. Daarna kan hij het uitgekeerde bedrag geheel of gedeeltelijk van u terugvorderen als het ongeval te wijten is aan rijden onder invloed. Bij een vastgestelde dronkenschap slaagt de verzekeraar daar in de praktijk makkelijker in dan bij een loutere alcoholintoxicatie. De kwalificatie in het vonnis kan dus grote financiële gevolgen hebben.

Uw dossier laten nakijken

Werd u gedagvaard voor dronkenschap achter het stuur? Wij lezen het proces-verbaal kritisch en gaan na of de vaststellingen de kwalificatie werkelijk dragen. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 28 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.