Schadevergoeding na een verkeersongeval: waar hebt u recht op?

Na een verkeersongeval wilt u vooral weten wie uw schade betaalt en hoeveel u kunt terugkrijgen. Een schadevergoeding na een verkeersongeval gaat verder dan de herstelling van uw wagen. Ook uw pijn, uw loonverlies, de hulp die u thuis nodig hebt en de kosten van dokters en kinesist kunnen vergoed worden.

Het Belgische recht vertrekt van een eenvoudig principe: wie schade lijdt door de fout van een ander, moet volledig vergoed worden. In de praktijk loopt de weg naar die vergoeding via verzekeraars, medische expertises en soms de rechtbank. In dit artikel zetten wij de grote lijnen op een rij. Wat u meteen na het ongeval moet doen, leest u in ons overzicht verkeersongeval: wat te doen?.

Waar hebt u recht op na een verkeersongeval?

Het uitgangspunt is de integrale vergoeding: u moet terug in de toestand komen waarin u zou zijn zonder het ongeval. Niet slechter, maar ook niet beter.

Dat betekent twee dingen. Elke schade die het gevolg is van het ongeval, komt in aanmerking. En u bepaalt zelf wat u met de vergoeding doet. Wie het geld voor de herstelling van zijn wagen niet aan een garage besteedt, verliest daardoor zijn recht niet.

De schade moet wel zeker zijn en u moet ze bewijzen. Een vermoeden of een louter theoretisch risico volstaat niet. Toekomstige schade kan wel, als vaststaat dat ze zich zal voordoen.

Welke regels gelden: Boek 6 BW of het oude artikel 1382?

Sinds 1 januari 2025 staat het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht in Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek. Die regels gelden voor ongevallen die op of na die datum gebeurden. Voor een ongeval van vóór 2025 past de rechter nog het oude artikel 1382 en volgende van het Burgerlijk Wetboek toe.

Inhoudelijk verandert er voor slachtoffers minder dan men zou denken. Boek 6 legt vooral vast wat de rechtspraak al jaren aanvaardde:

de schade omvat de economische en niet-economische gevolgen van het ongeval (artikel 6.24);
de vergoeding moet volledig zijn (artikelen 6.30 en 6.31);
de schade wordt geraamd op een datum zo dicht mogelijk bij de betaling (artikel 6.32);
toekomstige letselschade kan vergoed worden met een rente, een kapitaal of een forfait (artikel 6.34);
een eigen fout van het slachtoffer kan de vergoeding verminderen (artikel 6.20).

Wie betaalt uw schade?

De BA-verzekeraar van de aansprakelijke

In de meeste gevallen betaalt niet de bestuurder zelf, maar zijn verzekeraar burgerlijke aansprakelijkheid (de verplichte autoverzekering). U hebt tegen die verzekeraar een eigen recht: u kunt hem rechtstreeks aanspreken, zonder eerst de bestuurder te dagvaarden (artikel 150 van de Verzekeringswet van 4 april 2014).

Rijdt de aansprakelijke onverzekerd, of is hij onbekend omdat hij vluchtte, dan kunt u zich richten tot het Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds.

Artikel 29bis: zwakke weggebruikers en passagiers

Bent u als voetganger, fietser of passagier gewond, dan hoeft u geen fout van de bestuurder te bewijzen. Artikel 29bis van de WAM-wet verplicht de verzekeraar van het betrokken motorrijtuig om uw lichamelijke schade en uw kledij te vergoeden. Alle details leest u in ons artikel over de zwakke weggebruiker en artikel 29bis.

Uw eigen verzekeringen

Omnium. Hebt u een omnium, dan kan uw eigen verzekeraar de schade aan uw wagen snel betalen, los van de schuldvraag. Hij verhaalt dat bedrag daarna op de aansprakelijke. Wat de omnium niet dekt, zoals uw vrijstelling of gebruiksderving, vordert u zelf van de tegenpartij.
Rechtsbijstand. Een rechtsbijstandsverzekering betaalt de kosten van uw advocaat en van deskundigen. Komt het tot een procedure, dan kiest u zelf uw advocaat.
Bestuurdersverzekering. Was u zelf de bestuurder en in fout, dan krijgt u van de tegenpartij niets. Een bestuurdersverzekering kan dan uw eigen letselschade dekken.
Ziekenfonds en arbeidsongevallenverzekeraar. Zij betalen eerst hun wettelijke tussenkomst en verhalen die daarna op de aansprakelijke. U vordert enkel wat zij niet dekken.

Welke schadeposten kunt u vorderen?

Materiële schade

Dat is alle schade aan uw spullen en de kosten die u moest maken: de herstelling of vervanging van uw voertuig, sleep- en stallingskosten, een huurwagen, beschadigde kledij, een gebroken gsm of bril. Voor het voertuig zelf komen daar ook gebruiksderving en soms waardevermindering bij. Meer daarover in ons artikel over autoschade, gebruiksderving en waardevermindering.

Letselschade: tijdelijk en blijvend

Bij lichamelijk letsel maakt men een onderscheid tussen twee periodes:

De tijdelijke periode loopt van het ongeval tot de consolidatie: het moment waarop uw toestand niet meer verbetert en stabiel is.
De blijvende periode begint na de consolidatie. Wat u dan nog aan beperkingen overhoudt, wordt uitgedrukt in een percentage blijvende ongeschiktheid.

In beide periodes kijkt de arts-deskundige naar drie domeinen van uw leven:

Domein	Wat wordt vergoed?
Persoonlijk	Pijn, ongemak, minder levensvreugde, hobby’s die niet meer lukken
Huishoudelijk	Koken, poetsen, boodschappen, zorg voor de kinderen
Economisch	Loonverlies, verhoogde inspanningen op het werk, minder kansen op de arbeidsmarkt

Daarnaast bestaan er bijzondere posten, zoals esthetische schade (littekens, mank lopen), uitzonderlijke pijn, verlies van een schooljaar en hulp van derden. De bedragen waarmee men die posten meestal begroot, staan in de Indicatieve tabel. Wij bespreken ze in ons artikel over de Indicatieve tabel voor letselschade.

Morele schade

Morele schade is de niet-materiële kant van het ongeval: pijn, angst, verdriet, een verstoord leven. Bij letsel zit die schade grotendeels vervat in de vergoeding voor persoonlijke ongeschiktheid. Bij een overlijden kunnen de naasten een eigen morele schade vorderen. Zie ons artikel over schadevergoeding voor nabestaanden.

Kosten

Medische kosten die het ziekenfonds niet terugbetaalt, verplaatsingen naar dokter en kinesist, administratiekosten en de kosten van uw eigen medisch of technisch raadsman komen ook in aanmerking. Het Hof van Cassatie aanvaardt sinds 2002 dat de kosten van een eigen deskundige deel uitmaken van de schade.

Hoe bewijst u uw letselschade?

De medische expertise

Voor letselschade is bijna altijd een medische expertise nodig. Een arts-deskundige onderzoekt u en legt vast welke letsels u hebt, wanneer u geconsolideerd bent en welke percentages ongeschiktheid overblijven. Zijn verslag bepaalt in grote mate het bedrag van uw vergoeding.

Er zijn drie vormen:

Eenzijdig. De raadsgeneesheer van de verzekeraar onderzoekt u alleen. Hij werkt voor de verzekeraar en is dus geen neutrale deskundige. Het Hof van Cassatie oordeelde op 24 september 2021 dat zo’n eenzijdig verslag slechts de waarde van een getuigenis heeft, die de rechter vrij beoordeelt. U bent er niet aan gebonden.
Minnelijk. Uw eigen adviserend arts en die van de verzekeraar onderzoeken u samen en proberen tot een gezamenlijk besluit te komen. Dat gebeurt op basis van een overeenkomst die u vooraf goed laat nalezen.
Gerechtelijk. De rechter stelt een onafhankelijke deskundige aan. Dat is aangewezen bij zware letsels of wanneer de artsen het niet eens raken.

Laat u bij elke expertise bijstaan door een eigen adviserend arts, zodat al uw klachten op tafel komen.

Bewijs van uw andere schade

Bewaar alle rekeningen, loonfiches, attesten van uw werkgever en foto’s. Een kort dagboek van uw klachten in de eerste maanden helpt later om uw schade concreet te maken.

Kunt u een voorschot krijgen?

Een medische expertise en de afhandeling van een letselschadedossier duren vaak maanden, soms jaren. In afwachting kunt u een voorschot (een provisie) vragen op de schade die zeker al vaststaat, zoals de tijdelijke ongeschiktheid of betaalde medische kosten.

Bij duidelijke aansprakelijkheid betalen veel verzekeraars dat vrijwillig. Zo niet, dan kan de rechter een provisie toekennen, ook terwijl de expertise nog loopt.

Hoe lang hebt u om uw schadevergoeding te vorderen?

Vordering	Termijn
Tegen de aansprakelijke (buitencontractueel)	5 jaar vanaf de dag na die waarop u de schade en de aansprakelijke kende, maximum 20 jaar na het ongeval
Rechtstreeks tegen diens verzekeraar	5 jaar vanaf het ongeval, verlengd tot maximum 10 jaar als u pas later van uw recht wist

De eerste termijn staat in artikel 2262bis van het Burgerlijk Wetboek, de tweede in artikel 88 van de Verzekeringswet. Een schadevergoeding die voortvloeit uit een misdrijf, zoals een integriteitsaantasting in het verkeer, verjaart bovendien niet vóór de strafvordering (de vervolging).

Lange onderhandelingen met een verzekeraar houden de termijn niet altijd tegen, en zeker niet tegenover alle partijen. Laat bij twijfel tijdig nakijken of een dagvaarding nodig is.

Burgerlijke partij in de strafzaak

Wordt de bestuurder vervolgd, bijvoorbeeld voor integriteitsaantasting in het verkeer of rijden onder invloed, dan kunt u zich burgerlijke partij stellen. U voegt uw schadevordering dan bij de strafzaak. De politierechter oordeelt in hetzelfde vonnis over de straf en over uw schadevergoeding.

Dat heeft voordelen. U profiteert van het strafdossier, met het proces-verbaal, de verhoren en eventueel een verkeersdeskundige. De rechter kan een medische deskundige aanstellen en een provisie toekennen, en de rest van de schade later begroten.

U kunt ook later een afzonderlijke burgerlijke procedure voeren, maar die rechter wacht dan het strafvonnis af.

Veelgestelde vragen

Hoeveel schadevergoeding krijg ik na een auto-ongeval?

Dat hangt volledig af van uw schade. Voor blikschade krijgt u de herstelling of de vervangingswaarde van uw wagen, plus gebruiksderving en bijkomende kosten. Bij letsel spelen de duur van uw ongeschiktheid, uw leeftijd, uw inkomen en het percentage blijvende ongeschiktheid een rol. Rechters en verzekeraars gebruiken daarvoor de Indicatieve tabel 2024 als richtlijn, maar die tabel is niet bindend. Een vast bedrag per ongeval bestaat niet.

Moet ik de medische expertise van de verzekeraar aanvaarden?

Nee. De raadsgeneesheer van de verzekeraar werkt voor de verzekeraar. Zijn eenzijdige verslag heeft volgens het Hof van Cassatie slechts de waarde van een getuigenis. U kunt een minnelijke expertise voorstellen, waarbij uw eigen adviserend arts meewerkt, of de rechter vragen een onafhankelijke deskundige aan te stellen. Onderteken geen kwijting of akkoord zonder dat uw schade volledig in kaart is gebracht.

Wie betaalt mijn schade als ik fietser of voetganger ben?

De verzekeraar van het motorrijtuig dat bij het ongeval betrokken was. Dankzij artikel 29bis WAM krijgt u uw lichamelijke schade en uw kledij vergoed, ook als de bestuurder geen fout maakte. Voor schade aan uw fiets of gsm moet u wel een fout van de bestuurder aantonen. Was er geen verzekering of is de bestuurder onbekend, dan komt het Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds tussen.

Hoe lang duurt het voor ik mijn schadevergoeding krijg?

Voor blikschade meestal enkele weken tot enkele maanden. Voor letselschade moet eerst uw consolidatie worden afgewacht, zodat de arts-deskundige de blijvende gevolgen kan vaststellen. Dat kan een jaar of langer duren. In afwachting kunt u een voorschot vragen op de schade die al vaststaat, zoals uw tijdelijke ongeschiktheid en betaalde kosten.

Krijg ik minder als ik zelf ook een fout maakte?

Als bestuurder: ja. Uw vergoeding wordt verminderd in verhouding tot het gewicht van uw eigen fout. Als voetganger, fietser of passagier geldt dat voor uw lichamelijke schade niet. Artikel 29bis vergoedt die volledig, ook bij een eigen fout, behalve wanneer u ouder dan 14 jaar was en het ongeval en de gevolgen bewust wilde.

Kan ik schadevergoeding vragen in de strafzaak tegen de bestuurder?

Ja. U kunt zich burgerlijke partij stellen voor de politierechter. Die beslist dan in hetzelfde vonnis over de straf en over uw schade. Vaak stelt de rechter eerst een medische deskundige aan, kent hij een provisie toe en houdt hij de zaak voor de rest aan tot het verslag klaar is.

Uw dossier laten nakijken

Een schadedossier lijkt eenvoudig, tot de verzekeraar een lager bedrag voorstelt of een schadepost vergeet. Wij kijken na welke posten u kunt vorderen, begeleiden de medische expertise en onderhandelen met de verzekeraar. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 30 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.