Alcoholslot: wanneer verplicht, wat kost het en hoe werkt het?

Het alcoholslot bestaat in België sinds 2010, maar werd lange tijd weinig opgelegd. Dat veranderde met de wet van 6 maart 2018 ter verbetering van de verkeersveiligheid. Sindsdien is het alcoholslot in bepaalde gevallen verplicht, en de politierechtbanken leggen het vandaag veel vaker op. De regeling staat in artikel 37/1 van de Wegverkeerswet.

Dit artikel hoort bij ons overzicht over rijden onder invloed van alcohol. Rijdt u beroepshalve met een vrachtwagen, bus of taxi, lees dan ook ons artikel over het alcoholslot voor beroepschauffeurs.

Hoe werkt een alcoholslot?

Een alcoholslot is een klein toestel dat in uw wagen wordt ingebouwd en werkt als startonderbreker. Voor vertrek blaast u in het toestel. Alleen als uw adem minder dan 0,09 mg/l UAL bevat (0,2 promille), start de motor. Onderweg vraagt het toestel op willekeurige momenten om opnieuw te blazen, zodat niemand anders voor u kan blazen. U hoeft dat niet al rijdend te doen: na het signaal hebt u volgens de technische voorschriften 15 minuten om veilig aan de kant te gaan staan en te blazen. Zet u de motor binnen die tijd af, dan moet u de test toch nog afleggen. Elke mislukte of overgeslagen test wordt geregistreerd en komt aan het licht bij de periodieke uitlezing.

Een foutmelding leidt niet automatisch tot een melding aan het parket. Kunt u aannemelijk uitleggen wat er gebeurde, bijvoorbeeld omdat het toestel een test vroeg terwijl u al uitgestapt was en de wagen nog aanstond, dan kan de begeleidingsinstelling dat aanvaarden. Reageer dus altijd snel en met stukken als u over een foutmelding wordt aangesproken.

Op uw rijbewijs komt de code 69. Zo ziet de politie bij een controle dat u alleen mag rijden met een voertuig dat met een alcoholslot is uitgerust.

Wanneer kan of moet de rechter een alcoholslot opleggen?

Facultatief

De rechter kan een alcoholslot opleggen:

• bij dronkenschap of bij een weigering van de ademtest, ademanalyse of bloedproef;
• bij een alcoholconcentratie vanaf 0,35 mg/l UAL (0,8 promille);
• bij herhaling met lagere concentraties, bijvoorbeeld wie binnen korte tijd meermaals licht positief blaast.

Het alcoholslot is gekoppeld aan alcohol. Reed u onder invloed van drugs of medicatie (in de wet: een “soortgelijke staat” als dronkenschap) zonder dat er een strafbare alcoholwaarde werd gemeten, dan kan de rechter volgens de rechtsleer geen alcoholslot opleggen. Voor drugs bestaan andere sancties, zie ons overzicht over rijden onder invloed van drugs.

In principe verplicht vanaf 1,8 promille

Bij een concentratie van minstens 1,8 gram alcohol per liter bloed of minstens 0,78 mg/l UAL (uitgeademde alveolaire lucht, de waarde van de ademanalyse) moet de rechter in principe een alcoholslot opleggen. Hij kan daarvan afwijken, maar alleen met een uitdrukkelijke motivering op basis van de concrete elementen van het dossier. In de praktijk gaat het dan om situaties als deze:

• de betrokkene toont aan dat het om een eenmalige uitschuiver ging, bijvoorbeeld met bloedwaarden (gamma-GT, CDT) of een haaranalyse die geen regelmatig overmatig gebruik laten zien;
• de betrokkene volgt aantoonbaar een begeleiding.

Wie een uitzondering wil bepleiten, moet die stukken dus vóór de zitting verzamelen. Een loutere bewering volstaat niet. Welke tests rechtbanken vandaag aanvaarden en waarom CDT en gamma-GT alleen vaak niet meer volstaan, leest u in ons artikel over PEth-test, haaranalyse en bloedwaarden.

Altijd verplicht bij herhaling vanaf 1,2 promille

Wie binnen drie jaar opnieuw wordt veroordeeld en bij beide feiten telkens minstens 1,2 gram per liter bloed of minstens 0,50 mg/l UAL had, krijgt verplicht een alcoholslot (artikel 37/1, §1, derde lid). Hier heeft de rechter geen enkele beoordelingsruimte. De termijn van drie jaar loopt vanaf de dag van het vorige veroordelende vonnis dat in kracht van gewijsde is gegaan.

Bovendien gelden dan de regels voor herhaling: een verplicht rijverbod van minstens drie, zes of negen maanden en de verplichting om vier herstelexamens af te leggen. Het rijverbod en de examens komen eerst, pas daarna volgt het alcoholslot. Zie ook ons artikel over herhaling bij rijden onder invloed.

Duur en modaliteiten

• Het alcoholslot wordt opgelegd voor minstens een jaar en hoogstens drie jaar, of levenslang.
• Het kan niet met uitstel worden opgelegd.
• Het kan niet samengaan met een definitief rijverbod of met een rijongeschiktheid op grond van artikel 42. Bestaat er twijfel over uw rijgeschiktheid, dan wordt die eerst onderzocht. Zie ons artikel over rijongeschiktheid.
• De rechter kan bepaalde categorieën voertuigen uitsluiten, maar nooit de categorie waarmee de overtreding werd begaan, en alleen met een uitdrukkelijke motivering. Een vrachtwagen- of buschauffeur die met zijn personenwagen in de fout ging, kan zo vragen om het alcoholslot te beperken tot rijbewijs B, omdat een slot in elke bus of vrachtwagen van de werkgever onhaalbaar is. In de praktijk staan rechters daar terughoudend tegenover.

Wat kost een alcoholslot?

Het alcoholslot is duur, en alle kosten zijn voor uw rekening. De tarieven worden jaarlijks op 1 januari geïndexeerd. Voor 2026 gelden de volgende bedragen, btw inbegrepen:

Kostenpost	Bedrag (2026)
Begeleidingsprogramma, eerste 12 maanden	1.200 euro
Elke bijkomende periode van 6 maanden	125 euro
Extra uitlezing, bijvoorbeeld na een foutmelding	150 euro per keer
Toestel: installatie, uitlezingen en verwijdering	ongeveer 2.500 euro (1 jaar) tot 4.100 euro (3 jaar)
Nieuw rijbewijs met code 69	ongeveer 25 euro

Een voorbeeld: wie tot 30 maanden alcoholslot wordt veroordeeld, betaalt voor het begeleidingsprogramma 1.200 euro plus drie keer 125 euro, samen 1.575 euro. Daar komt het toestel nog bij. Voor een alcoholslot van één jaar komt u zo al snel op ongeveer 4.000 euro, bovenop de geldboete en de gerechtskosten.

Een belangrijk en vaak vergeten punt: de rechter kan de geldboete verminderen met de kosten van het alcoholslot en het begeleidingsprogramma, geheel of gedeeltelijk (artikel 37/1, §3). De boete mag daardoor niet onder 1 euro zakken. De rechter doet dat niet uit zichzelf. U of uw advocaat moet het uitdrukkelijk vragen.

Het begeleidingsprogramma

Na het vonnis stuurt het openbaar ministerie u een kennisgeving. Hoe snel dat gebeurt, verschilt van parket tot parket, en het duurt vaak enkele maanden. Die kennisgeving vermeldt onder meer de duur van de maatregel, de erkende begeleidingsinstellingen en dienstencentra, de termijn om het slot te laten installeren en het adres van de griffie waar u uw rijbewijs moet laten aanpassen.

Het programma is vastgelegd in het koninklijk besluit van 26 november 2010 en omvat:

• een inleidend gesprek bij een erkende begeleidingsinstelling naar keuze, binnen 14 dagen na de kennisgeving. Legde de rechter voor dezelfde voertuigen ook een rijverbod van minstens een maand op, dan kan die termijn verlengd worden, zolang alles in orde is voor u opnieuw mag rijden. Breng een afschrift van de kennisgeving mee. U krijgt er een attest dat altijd in de wagen moet liggen;
• een opleiding over het gebruik van het toestel en over de opbouw en afbraak van alcohol;
• de installatie van het toestel door een erkend dienstencentrum;
• de uitlezing van de gegevens: het eerste jaar om de twee maanden, daarna om de zes maanden;
• een vorming van drie uur tussen de vierde en de achtste maand;
• een afrondend gesprek, waarna het toestel met toestemming van de begeleidingsinstelling wordt verwijderd.

Wat als u de voorwaarden niet naleeft?

Rijdt u met een voertuig zonder alcoholslot, laat u iemand anders blazen, koppelt u het systeem los of rijdt u toch met alcohol op, dan meldt de begeleidingsinstelling dat aan het openbaar ministerie. Dat is een afzonderlijk misdrijf (artikel 37/1, §4). Naast een straf volgt dan een rijverbod dat minstens even lang duurt als de periode van het alcoholslot. Wie drie jaar alcoholslot had, riskeert dus minstens drie jaar niet te mogen rijden.

Het Hof van Cassatie oordeelde dat een veroordeling voor het niet naleven van het programma niet vereist dat de feiten op de openbare weg plaatsvonden (Cass. 13 november 2018, P.18.0509.N).

Is er een alternatief?

Wie het alcoholslot niet wil of niet kan betalen, kan ervoor kiezen om tijdens de opgelegde periode niet te rijden. U geeft dan uw rijbewijs af op de griffie. In de praktijk komt dat neer op een rijverbod voor dezelfde duur.

Veelgestelde vragen

Uw dossier laten nakijken

Dreigt er in uw dossier een alcoholslot? Wij bekijken welke stukken een uitzondering of een beperking kunnen ondersteunen en vragen de rechter om de kosten van de boete af te trekken. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 30 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.