Rijverbod met uitstel: kan dat en hoe vraagt u het?

Wie voor de politierechter moet verschijnen, stelt vaak dezelfde vraag: kan het rijverbod met uitstel? Het antwoord is ja, maar nooit volledig. De Wegverkeerswet eist dat een deel van het rijverbod altijd effectief wordt uitgevoerd. De rest kan de rechter uitstellen, op voorwaarde dat u zich tijdens een proeftijd goed gedraagt.

Uitstel betekent dat u een deel van de straf niet moet uitvoeren, tenzij u tijdens de proeftijd opnieuw in de fout gaat. Het is dus een tweede kans, met een voorwaarde. In dit artikel leest u wanneer een rijverbod met uitstel mogelijk is, wat het minimum is, wanneer het uitstel kan worden ingetrokken en hoe u het concreet vraagt. De algemene regels vindt u in ons overzicht over het rijverbod (verval van het recht tot sturen).

Kan een rijverbod met uitstel?

Ja. Het verval van het recht tot sturen (een rijverbod) dat de politierechter als straf oplegt, is een straf zoals een andere. Voor straffen bestaat het uitstel van de tenuitvoerlegging: de rechter spreekt de straf uit, maar bepaalt dat u ze niet of maar gedeeltelijk moet uitvoeren.

Tot 31 augustus 2026 stond die regeling in de probatiewet van 29 juni 1964. Sinds 1 september 2026 staat ze in artikel 65 van het nieuwe Strafwetboek. De wet van 25 mei 2026 heeft artikel 41 van de Wegverkeerswet daaraan aangepast.

Het minimum: acht dagen effectief

Artikel 41 van de Wegverkeerswet is duidelijk. Wil de rechter een rijverbod met uitstel opleggen, dan moet hij een effectief deel van minstens acht dagen behouden. Een rijverbod volledig met uitstel is dus niet mogelijk.

Een voorbeeld: de rechter legt een rijverbod van drie maanden op, waarvan twee maanden met uitstel. U moet dan één maand effectief uitvoeren. De twee andere maanden hangen boven uw hoofd tijdens de proeftijd.

Uitgesproken rijverbod	Mogelijk uitstel	Minimaal effectief
15 dagen	7 dagen	8 dagen
1 maand	tot ongeveer 3 weken	8 dagen
6 maanden	tot bijna 6 maanden	8 dagen

Het effectieve deel voert u uit zoals elk rijverbod: na de kennisgeving van het parket levert u uw rijbewijs in op de griffie. Zie ons artikel over een rijverbod uitvoeren en uw rijbewijs inleveren.

Aan welke voorwaarden moet u voldoen?

Onder het nieuwe Strafwetboek is uitstel mogelijk zolang de straf niet hoger ligt dan niveau 3. Verkeersmisdrijven uit de Wegverkeerswet vallen onder de niveaus 1 tot 3, zodat die grens in de praktijk zelden een probleem is.

De rechter kiest een proeftijd van minstens één en hoogstens vijf jaar. Die proeftijd begint wanneer het vonnis definitief is.

De rechter kan ook probatie-uitstel toekennen. Dan moet u tijdens de proeftijd bepaalde voorwaarden naleven, zoals het volgen van een opleiding of begeleiding. Een algemene voorwaarde is steeds dat u geen nieuwe misdrijven pleegt.

Het blijft een gunst. U hebt geen recht op uitstel. De rechter beslist vrij, rekening houdend met de ernst van de feiten, uw verleden en uw persoonlijke situatie.

Wanneer is uitstel niet mogelijk?

Het alcoholslot. Een alcoholslot kan nooit met uitstel worden opgelegd. Zie ons artikel over het alcoholslot.
Rijongeschiktheid. Een rijverbod op grond van artikel 42 is geen straf maar een beveiligingsmaatregel. Uitstel is daar niet aan de orde. Zie ons artikel over rijongeschiktheid.
Het effectieve minimum. De acht dagen van artikel 41 kunnen nooit met uitstel.

Bij herhaling legt de wet een minimumrijverbod op van drie, zes of negen maanden. De wet sluit uitstel voor het deel boven acht dagen niet uitdrukkelijk uit. In de praktijk staan rechters er bij herhaling wel terughoudend tegenover, omdat de herhalingsregels net bedoeld zijn om strenger op te treden. Zie ons artikel over herhaling.

Wat als u tijdens de proeftijd opnieuw in de fout gaat?

Pleegt u tijdens de proeftijd een nieuw misdrijf, dan kan het uitstel worden herroepen. U moet dan alsnog het deel van het rijverbod uitvoeren dat met uitstel was opgelegd, bovenop een eventuele straf voor het nieuwe feit.

Uitstel toegekend vóór 1 september 2026

Voor uitstel dat onder de oude probatiewet werd toegekend, gold een bijzondere regel voor verkeerszaken. Het uitstel kon worden herroepen als u tijdens de proeftijd een nieuwe inbreuk op de Wegverkeerswet pleegde die tot een veroordeling leidde. Het Hof van Cassatie verduidelijkte die regel:

Het nieuwe feit moet tijdens de proeftijd zijn gepleegd. De veroordeling voor dat nieuwe feit mag later volgen, ook na afloop van de proeftijd (Cass. 29 maart 2022, P.22.0075.N).
Het parket moet de herroeping vorderen, en de rechter moet erover beslissen, voordat de straf zelf verjaard is (zelfde arrest).
De bevoegde rechtbank is de politierechtbank van de plaats waar het nieuwe misdrijf werd gepleegd (Cass. 7 mei 2024, P.24.0524.N).

Uitstel toegekend vanaf 1 september 2026

Het nieuwe Strafwetboek heeft de regels over de herroeping herschreven. Hoe die precies uitpakken voor verkeersmisdrijven waarvoor vooral geldboetes en rijverboden worden opgelegd, zal de rechtspraak nog moeten uitwijzen. Ga er in elk geval van uit dat een nieuw verkeersmisdrijf tijdens de proeftijd uw uitstel in gevaar brengt.

Hoe vraagt u een rijverbod met uitstel?

Uitstel komt zelden vanzelf. U vraagt het best uitdrukkelijk, op de zitting of in schriftelijke besluiten (conclusies). Een goed verzoek bevat:

Uw persoonlijke situatie. Waarom is een lang effectief rijverbod voor u bijzonder zwaar? Denk aan een job waarvoor u moet rijden, ploegenwerk zonder openbaar vervoer of zorg voor een familielid.
Bewijsstukken. Een attest van uw werkgever, uw arbeidscontract, uurroosters of een verklaring over de afstand tot uw werk.
Uw verleden. Een blanco strafregister of een lang verleden zonder verkeersovertredingen weegt zwaar door.
Uw houding. Spijt, een vergoeding van de schade of een vrijwillig gevolgde cursus tonen dat u de feiten ernstig neemt.

Uitstel kan ook samengaan met andere vormen van maatwerk. U kunt de rechter bijvoorbeeld vragen om het effectieve deel in het weekend te laten uitvoeren. Zie ons artikel over het weekendrijverbod en het rijverbod voor bepaalde categorieën. Let op: een weekendrijverbod is niet mogelijk als de rechter herstelexamens oplegt.

Veelgestelde vragen

Kan een rijverbod volledig met uitstel?

Nee. Artikel 41 van de Wegverkeerswet verplicht de rechter om minstens acht dagen van het rijverbod effectief op te leggen als hij uitstel toekent. De rest kan met uitstel, voor een proeftijd van één tot vijf jaar. Een rijverbod van acht dagen kan dus niet met uitstel. Vraagt u uitstel, vraag dan meteen ook hoe het effectieve deel wordt uitgevoerd, bijvoorbeeld in het weekend.

Wat betekent een rijverbod van twee maanden, waarvan een maand met uitstel?

U moet één maand effectief uitvoeren: na de kennisgeving van het parket levert u uw rijbewijs in op de griffie. De tweede maand moet u niet uitvoeren, tenzij het uitstel tijdens de proeftijd wordt herroepen, bijvoorbeeld na een nieuw misdrijf. Dan moet u die maand alsnog uitvoeren, bovenop een eventuele nieuwe straf.

Hoe lang duurt de proeftijd bij uitstel?

De rechter kiest een proeftijd van minstens één en hoogstens vijf jaar. Die begint te lopen wanneer het vonnis definitief is. Tijdens de proeftijd mag u geen nieuwe misdrijven plegen. Bij probatie-uitstel moet u ook de bijzondere voorwaarden naleven die de rechter oplegde, zoals een opleiding of begeleiding. Noteer de einddatum van uw proeftijd.

Kan ik uitstel krijgen voor een alcoholslot?

Nee. Het alcoholslot kan nooit met uitstel worden opgelegd. Wel kan de rechter in sommige gevallen de voertuigcategorieën beperken waarvoor het alcoholslot geldt, met een uitdrukkelijke motivering. Wie het alcoholslot niet wil laten installeren, kan zijn rijbewijs afgeven voor de duur van de maatregel, wat in de praktijk neerkomt op een rijverbod.

Wordt mijn uitstel herroepen na een kleine verkeersovertreding?

Een onmiddellijke inning of minnelijke schikking is geen veroordeling en leidt dus op zich niet tot een herroeping. Het risico ontstaat pas als een nieuw feit tijdens de proeftijd tot een veroordeling leidt. Onder de oude regeling kon elke veroordeling voor een inbreuk op de Wegverkeerswet volstaan. Laat bij een nieuwe dagvaarding tijdens de proeftijd altijd nakijken wat het gevolg is voor uw uitstel.

Uw dossier laten nakijken

Moet u binnenkort voor de politierechter verschijnen en wilt u een rijverbod met uitstel of in het weekend vragen? Wij bereiden uw verzoek voor, met de juiste stukken. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 30 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.