Weekendrijverbod of rijverbod voor bepaalde voertuigen

Voor wie beroepshalve moet rijden, is een rijverbod van enkele weken of maanden vaak een financieel probleem. Een vrachtwagenchauffeur, een verpleegkundige met nachtdiensten of een zelfstandige loodgieter kan zonder rijbewijs zijn werk niet doen. De wet laat de politierechter daarom toe om het rijverbod aan te passen: alleen in het weekend, of alleen voor bepaalde voertuigen.

Die mogelijkheden zijn geen automatisme. U moet ze zelf vragen en goed onderbouwen, en ze zijn uitgesloten in een aantal situaties. In dit artikel leest u hoe het weekendrijverbod en het rijverbod voor bepaalde categorieën werken, wanneer ze niet kunnen en wat u de rechter het best voorlegt. De algemene regels vindt u in ons overzicht over het rijverbod (verval van het recht tot sturen).

Wat is een weekendrijverbod?

Bij een weekendrijverbod mag u door de week gewoon rijden. Het rijverbod geldt alleen:

in het weekend, vanaf vrijdagavond 20 uur tot zondagavond 20 uur;
rond feestdagen, vanaf 20 uur op de avond ervoor tot 20 uur op de feestdag zelf.

Die mogelijkheid staat in artikel 38, § 2bis van de Wegverkeerswet. Ze geldt voor elke bestuurder die houder is van een rijbewijs. Na de hervorming van 1 september 2026 bestaat ze nog steeds.

Waarom het weekend?

De wetgever wilde de rechter een middel geven om bestuurders net van de weg te houden op de momenten waarop veel ongevallen gebeuren: vrijdagavond, het weekend en feestdagen. Het Grondwettelijk Hof oordeelde op 2 juni 2016 (arrest nr. 88/2016) dat de regeling de Grondwet niet schendt, ook al hebben vooral mensen die door de week werken er voordeel bij. Wie zelf in het weekend werkt, kan dus niet eisen dat zijn rijverbod op weekdagen wordt uitgevoerd.

Hoe lang duurt een weekendrijverbod?

De rechter bepaalt de duur in het vonnis. Omdat u maar een deel van de week niet mag rijden, zal een weekendrijverbod doorgaans langer lopen dan een gewoon rijverbod. Vraag de rechter om de duur zo duidelijk mogelijk te omschrijven, zodat er achteraf geen twijfel bestaat over de laatste dag.

Rijverbod beperkt tot bepaalde voertuigen

Artikel 45 van de Wegverkeerswet laat de rechter toe om het rijverbod te beperken tot bepaalde categorieën van voertuigen. Dat zijn de categorieën van het rijbewijs, zoals AM (bromfiets), A (motorfiets), B (auto), C (vrachtwagen) en D (bus).

Er is één harde grens: als u de overtreding met een motorvoertuig beging, moet het rijverbod minstens gelden voor de categorie van dat voertuig. Wie met zijn auto te snel reed, krijgt dus altijd minstens een rijverbod voor categorie B.

Een typisch voorbeeld: een vrachtwagenchauffeur reed in het weekend met zijn eigen auto onder invloed. De rechter kan het rijverbod dan beperken tot categorie B, zodat hij met de vrachtwagen van zijn werkgever kan blijven rijden. Reed hij met de vrachtwagen zelf, dan moet het rijverbod ook voor categorie C gelden.

Sinds 1 juli 2026 kan de rechter het rijverbod ook uitbreiden tot andere voertuigen die hij precies omschrijft. Dat moet hij dan uitdrukkelijk motiveren. Voertuigen voor personen met een sterk beperkte mobiliteit die niet sneller dan stapvoets rijden, vallen daar niet onder.

Wanneer is het niet mogelijk?

Een weekendrijverbod en een beperking tot bepaalde categorieën zijn uitgesloten in twee gevallen:

Situatie	Weekendrijverbod	Beperking tot categorieën
De rechter legt herstelexamens of een herstelopleiding op	Niet mogelijk	Niet mogelijk
De rechter legt een alcoholslot op (artikel 37/1)	Niet mogelijk	Niet mogelijk
Rijverbod wegens rijongeschiktheid (artikel 42)	Niet van toepassing	Niet van toepassing

Dat heeft grote gevolgen. Bij herhaling zijn vier herstelexamens verplicht (zie ons artikel over herhaling). Ook beginnende bestuurders met minder dan twee jaar rijbewijs B krijgen verplicht een examen. In die gevallen is een weekendrijverbod of een beperking tot bepaalde voertuigen dus uitgesloten. Wel kan de rechter, als hij examens oplegt, die verplichting beperken tot de categorie waarmee de overtreding werd begaan.

Voor wie beroepshalve rijdt en een alcoholslot riskeert, geldt een eigen regeling: de rechter kan het alcoholslot beperken tot bepaalde categorieën, met een uitdrukkelijke motivering. Meer daarover in ons artikel over het alcoholslot voor beroepschauffeurs.

Hoe werkt het in de praktijk?

Ook bij een weekendrijverbod of een beperkt rijverbod levert u uw rijbewijs in op de griffie, na de kennisgeving van het parket. Zie ons artikel over een rijverbod uitvoeren en uw rijbewijs inleveren.

De griffie geeft u een attest. Dat attest is één maand geldig.
Met dat attest gaat u naar uw gemeente. Die reikt u een rijbewijs uit dat alleen geldig is buiten de weekends en feestdagen, of alleen voor de categorieën waarvoor het rijverbod niet geldt.
Na afloop van het rijverbod haalt u uw gewone rijbewijs terug op de griffie.

Houd u strikt aan de grenzen. Wie op zaterdagmiddag rijdt tijdens een weekendrijverbod, of met een auto rijdt terwijl alleen de vrachtwagen is toegelaten, rijdt tijdens een rijverbod. Dat levert een verplicht nieuw rijverbod op van minstens drie maanden. Zie ons artikel over rijden tijdens een rijverbod.

Wat vraagt u aan de rechter?

De rechter kent een weekendrijverbod of een beperking niet uit zichzelf toe. U moet het vragen, op de zitting of in schriftelijke besluiten, en uitleggen waarom het in uw geval redelijk is.

Onze advocaten bereiden zo’n verzoek meestal voor met:

Een attest van uw werkgever of, als zelfstandige, stukken over uw activiteit: waarom moet u rijden, met welk voertuig, op welke dagen?
Uw uurrooster. Werkt u alleen door de week, dan sluit een weekendrijverbod goed aan. Werkt u vooral in het weekend, dan is een beperking tot een categorie vaak realistischer.
Een kopie van uw rijbewijs, zodat de rechter ziet welke categorieën u hebt.
Uw verleden en uw houding. Een blanco strafregister en een eerlijke uitleg over de feiten maken een mildere uitvoering geloofwaardiger.

Vaak is het verstandig om verschillende verzoeken naast elkaar te formuleren: eerst een gedeeltelijk uitstel, en als de rechter dat weigert, een weekendrijverbod of een beperking tot bepaalde categorieën. Zie ook ons artikel over een rijverbod met uitstel.

Veelgestelde vragen

Kan ik mijn rijverbod alleen in het weekend uitvoeren?

Dat kan, als de rechter het beveelt. Het rijverbod loopt dan telkens van vrijdagavond 20 uur tot zondagavond 20 uur, en rond feestdagen vanaf 20 uur de avond ervoor tot 20 uur op de feestdag. Het is niet mogelijk als de rechter ook herstelexamens, een herstelopleiding of een alcoholslot oplegt. U moet het zelf vragen en onderbouwen, bijvoorbeeld met een attest van uw werkgever.

Ik ben vrachtwagenchauffeur. Kan ik blijven werken tijdens mijn rijverbod?

Misschien. Beging u de overtreding met uw personenwagen, dan kan de rechter het rijverbod beperken tot categorie B, zodat u met de vrachtwagen kunt blijven rijden. Beging u de feiten met de vrachtwagen, dan moet het rijverbod ook voor categorie C gelden. Legt de rechter herstelexamens op, dan is een beperking tot bepaalde categorieën niet mogelijk.

Ik werk in het weekend. Kan ik een rijverbod door de week krijgen?

Nee. De wet voorziet alleen een rijverbod in het weekend en op feestdagen, niet op weekdagen. Het Grondwettelijk Hof oordeelde in 2016 dat dit geen ongelijke behandeling is, omdat de maatregel gericht is op weekendongevallen. Wie in het weekend werkt, kan wel een beperking tot bepaalde voertuigcategorieën of een gedeeltelijk uitstel vragen.

Welk rijbewijs gebruik ik tijdens een weekendrijverbod?

U levert uw gewone rijbewijs in op de griffie en krijgt daar een attest dat één maand geldig is. Met dat attest vraagt u bij uw gemeente een rijbewijs aan dat alleen geldig is buiten de weekends en feestdagen. Na afloop van het rijverbod haalt u uw gewone rijbewijs terug op de griffie.

Kan een weekendrijverbod samen met uitstel?

De wet verbiedt dat niet. De rechter kan een deel van het rijverbod met uitstel opleggen en het effectieve deel, minstens acht dagen, in het weekend laten uitvoeren. Of hij dat doet, hangt af van de feiten en van uw situatie. Vraag het uitdrukkelijk en leg stukken voor die tonen waarom die combinatie in uw geval redelijk is.

Uw dossier laten nakijken

Hebt u uw rijbewijs nodig voor uw werk en dreigt een rijverbod? Wij gaan na welke vorm van rijverbod in uw dossier mogelijk is en bereiden uw verzoek voor. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 30 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.