Rijverbod uitvoeren: wanneer en waar uw rijbewijs inleveren?

De politierechter heeft u een rijverbod opgelegd. Veel mensen denken dat ze vanaf de dag van het vonnis niet meer mogen rijden, of dat ze hun rijbewijs pas afgeven als iemand erom vraagt. Beide zijn fout. Een rijverbod uitvoeren volgt vaste stappen met korte termijnen. Wie een stap mist, riskeert een langer rijverbod en een nieuwe vervolging.

In dit artikel leest u wanneer uw rijverbod ingaat, waar en wanneer u uw rijbewijs inlevert, wat er gebeurt als u te laat bent en hoe u uw rijbewijs na afloop terugkrijgt. De algemene regels over het rijverbod vindt u in ons overzicht over het rijverbod (verval van het recht tot sturen).

Wanneer gaat een rijverbod in?

Een rijverbod dat als straf werd opgelegd, gaat niet in op de dag van de uitspraak. Eerst moet het vonnis definitief zijn. Dat betekent dat er geen verzet of hoger beroep meer mogelijk is, of dat de beroepsrechter uitspraak heeft gedaan.

Daarna stuurt het openbaar ministerie (het parket) u een kennisgeving. Dat is een brief die zegt dat u een rijverbod moet uitvoeren en waar u uw rijbewijs moet inleveren. Het rijverbod gaat in op de vijfde dag na die kennisgeving (artikel 40 van de Wegverkeerswet). Tot dan mag u nog rijden, tenzij er intussen een andere maatregel loopt, zoals een onmiddellijke intrekking.

Een uitzondering is het rijverbod wegens rijongeschiktheid (artikel 42). Dat gaat meteen in bij de uitspraak, ook als u in beroep gaat. Zie ons artikel over rijongeschiktheid.

“Ik heb de brief nooit gekregen”

Dat argument is zwak. Het Hof van Cassatie oordeelde op 18 november 2025 dat de kennisgeving met alle middelen kan worden bewezen, ook met een schermafdruk uit het informaticasysteem van het parket. Blijft het na een definitief vonnis stil, neem dan zelf contact op met het parket.

Waar en wanneer levert u uw rijbewijs in?

U levert uw rijbewijs in bij de griffie van de rechtbank die het rijverbod heeft uitgesproken. Had u een voorlopig rijbewijs, dan levert u dat in.

De termijn is kort: u hebt vier dagen, te rekenen vanaf de dag na de kennisgeving. Zaterdagen, zondagen en wettelijke feestdagen tellen niet mee (artikel 67 van het koninklijk besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs). In de praktijk gaat het dus om vier werkdagen.

Vraag altijd een bewijs van afgifte met de datum. Moet u herstelexamens afleggen, dan kiest u op de griffie het examencentrum of de instelling waar u ze wilt afleggen.

Stap	Termijn	Wat doet u?
Vonnis wordt definitief	Na de termijn voor verzet of beroep	Rijden mag nog
Kennisgeving door het parket	Datum van de brief	Brief goed lezen
Rijbewijs inleveren	Binnen 4 werkdagen	Naar de griffie, bewijs vragen
Rijverbod gaat in	5de dag na de kennisgeving	Niet meer rijden

Wat als u uw rijbewijs niet op tijd inlevert?

Er zijn twee gevolgen, die elkaar niet uitsluiten.

Uw rijverbod wordt langer. Levert u te laat in, dan wordt het rijverbod automatisch verlengd met de tijd tussen de vijfde dag na de kennisgeving en de dag waarop u uw rijbewijs effectief afgeeft (artikel 40, tweede lid). Wie drie weken te laat is, zit dus drie weken langer zonder rijbewijs.

U pleegt een nieuw misdrijf. Het niet inleveren van uw rijbewijs is strafbaar op grond van artikel 49/1 van de Wegverkeerswet. Sinds 1 september 2026 gaat het om een straf van niveau 1. De rechter kan er bovendien een nieuw rijverbod voor opleggen.

Het Grondwettelijk Hof oordeelde op 2 februari 2023 dat het geen verschil moet maken of u het rijbewijs bewust niet inleverde of het gewoon vergat. Ook vergeten is dus strafbaar. De rechter kan wel met de omstandigheden rekening houden bij de keuze van de straf. Een geloofwaardige uitleg en een snelle rechtzetting blijven dus zinvol.

Wordt een onmiddellijke intrekking afgetrokken?

Ja. Was uw rijbewijs na de feiten al onmiddellijk ingetrokken door het parket, dan wordt die periode verrekend met het rijverbod. Wie al 15 dagen zonder rijbewijs zat en een rijverbod van twee maanden krijgt, moet dus nog ongeveer anderhalve maand uitvoeren. Bewaar de documenten die tonen wanneer u uw rijbewijs afgaf en terugkreeg. Zie ook ons artikel over de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.

Meerdere rijverboden

Werd u in verschillende vonnissen tot een rijverbod veroordeeld, dan kan het parket die rijverboden na elkaar laten ingaan (artikel 40, derde lid). Ze lopen dan niet tegelijk.

Weekendrijverbod of rijverbod voor bepaalde voertuigen

Ook bij een weekendrijverbod of een rijverbod voor bepaalde voertuigcategorieën levert u uw rijbewijs in. Met het attest van de griffie vraagt u bij uw gemeente een beperkt geldig rijbewijs. Meer daarover in ons artikel over het weekendrijverbod en het rijverbod voor bepaalde categorieën.

Hoe krijgt u uw rijbewijs terug?

U haalt uw rijbewijs terug op de griffie wanneer:

het rijverbod voorbij is en de rechter geen herstelexamens heeft opgelegd; of
het rijverbod voorbij is én u geslaagd bent voor alle opgelegde herstelexamens.

De examencentra en de erkende instellingen voor de medische en psychologische onderzoeken sturen hun resultaten naar u, naar de griffie en naar het parket.

Let op: het Hof van Cassatie oordeelde op 18 november 2025 dat de teruggave van het rijbewijs door de griffier geen vermoeden oplevert dat u voor de herstelexamens geslaagd bent. Krijgt u uw rijbewijs per vergissing terug zonder dat u alle examens hebt afgelegd, dan mag u nog altijd niet rijden. Wie dat toch doet, riskeert een vervolging voor rijden tijdens een rijverbod. Bewaar daarom de attesten van al uw geslaagde examens. Hoe die onderzoeken verlopen, leest u in ons artikel over herstelonderzoeken.

Buitenlands rijbewijs

Een rijbewijs uit een ander EU-land levert u in principe ook in bij de griffie. Komt u niet in aanmerking voor een Belgisch rijbewijs, dan gelden de herstelexamens niet. Laat uw situatie vooraf nakijken.

Veelgestelde vragen

Hoeveel dagen heb ik om mijn rijbewijs in te leveren na een rijverbod?

Na de kennisgeving van het parket hebt u vier dagen om uw rijbewijs in te leveren. Zaterdagen, zondagen en wettelijke feestdagen tellen niet mee. U levert het in bij de griffie van de rechtbank die het rijverbod uitsprak. Vraag altijd een bewijs van afgifte met de datum, zodat u later kunt aantonen dat u op tijd was.

Mag ik nog rijden tussen het vonnis en de brief van het parket?

In principe wel. Een rijverbod als straf gaat pas in op de vijfde dag na de kennisgeving van het parket, en die volgt pas als het vonnis definitief is. Uitzonderingen zijn een lopende onmiddellijke intrekking en een rijverbod wegens rijongeschiktheid op grond van artikel 42, dat meteen bij de uitspraak ingaat. Twijfelt u, vraag het dan na voor u rijdt.

Wat gebeurt er als ik mijn rijbewijs te laat inlever?

Uw rijverbod wordt automatisch verlengd met het aantal dagen dat u te laat bent. Daarnaast kan het parket u vervolgen voor het niet inleveren van uw rijbewijs (artikel 49/1 Wegverkeerswet). Dat is een afzonderlijk misdrijf, waarvoor de rechter een nieuwe straf en een nieuw rijverbod kan opleggen. Ook wie het gewoon vergat, is strafbaar.

Kan ik zelf kiezen wanneer mijn rijverbod begint?

Niet echt. Het parket bepaalt wanneer het de kennisgeving verstuurt, en het rijverbod gaat vijf dagen later in. U kunt het parket wel een gemotiveerde vraag stellen, bijvoorbeeld om rekening te houden met uw werk. Het parket is daar niet toe verplicht. Wacht in elk geval niet af tot er een brief komt als u weet dat uw vonnis definitief is.

Mag ik rijden als de griffie mijn rijbewijs teruggeeft?

Alleen als het rijverbod voorbij is en u geslaagd bent voor alle herstelexamens die in het vonnis staan. Volgens het Hof van Cassatie bewijst de teruggave door de griffie niet dat u geslaagd bent. Rijdt u zonder dat alle examens in orde zijn, dan rijdt u juridisch tijdens een rijverbod, met een verplicht nieuw rijverbod van minstens drie maanden.

Uw dossier laten nakijken

Kreeg u een kennisgeving van het parket, of bent u te laat met het inleveren van uw rijbewijs? Wij bekijken wat u nu best doet en staan u bij als er een nieuwe vervolging volgt. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 30 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.