Rijden tijdens een rijverbod of intrekking: de gevolgen

Een rijverbod is voor veel mensen moeilijk vol te houden. Het werk ligt ver, het openbaar vervoer is beperkt, en “één keer kort naar de winkel” lijkt onschuldig. Toch behoort rijden tijdens een rijverbod tot de zwaarst bestrafte verkeersmisdrijven. De rechter ziet het als het negeren van een eerdere rechterlijke beslissing, en de wet laat hem weinig keuze: er volgt altijd een nieuw rijverbod van minstens drie maanden.

Dat geldt niet alleen voor het rijverbod dat de rechter uitsprak. Ook wie rijdt tijdens een onmiddellijke intrekking van zijn rijbewijs, vóór hij geslaagd is voor zijn herstelexamens of zonder het opgelegde alcoholslot, riskeert zware gevolgen. In dit artikel zetten wij de situaties op een rij. Hoe een rijverbod in het algemeen werkt, leest u in ons overzicht over het rijverbod of verval van het recht tot sturen. Voor vluchtmisdrijf verwijzen wij naar ons overzicht over vluchtmisdrijf, waar het rijverbod een centrale rol speelt.

Wanneer rijdt u tijdens een rijverbod?

Het verval van het recht tot sturen

Het rijverbod dat de rechter uitspreekt, heet juridisch het verval van het recht tot sturen. Het gaat niet in op de dag van het vonnis. Het openbaar ministerie (het parket) laat u weten wanneer het begint, nadat de uitspraak definitief is geworden. Volgens artikel 40 van de Wegverkeerswet start het rijverbod op de vijfde dag na die kennisgeving. Tot dan mag u in principe nog rijden.

Levert u uw rijbewijs te laat in bij de griffie, dan wordt uw rijverbod automatisch langer. De wet telt de dagen tussen de vijfde dag na de kennisgeving en de dag waarop u het rijbewijs echt afgeeft, erbij. Hoe dat praktisch verloopt, leest u in ons artikel over het rijverbod uitvoeren en uw rijbewijs inleveren.

Voor welke voertuigen geldt het rijverbod?

Een rijverbod geldt voor motorvoertuigen. Sinds 1 juli 2026 staat in de Wegverkeerswet zelf wat daaronder valt (artikel 28): elk voertuig van een rijbewijscategorie (zoals AM, A, B, C en D) en bromfietsen tot 25 km/u. Tijdens een rijverbod mag u dus onder meer niet rijden met:

een auto, motor of vrachtwagen;
een bromfiets, ook een kleine bromfiets tot 25 km/u;

De rechter kan het rijverbod ook beperken tot bepaalde categorieën van het rijbewijs, bijvoorbeeld enkel categorie B. Dan geldt het verbod niet voor andere voertuigen. Lees dus altijd goed wat in het vonnis staat.

Het rijverbod geldt ook voor wie begeleider is van een bestuurder met een voorlopig rijbewijs. Tijdens uw rijverbod mag u dus ook niet als begeleider optreden.

De herstelexamens

Legde de rechter herstelexamens of -onderzoeken op, zoals een theoretisch of praktisch examen of een medisch of psychologisch onderzoek, dan mag u pas opnieuw rijden als u voor alle opgelegde examens bent geslaagd. Ook als het rijverbod zelf al lang voorbij is. Wie rijdt na afloop van het rijverbod maar vóór hij geslaagd is, wordt behandeld alsof hij rijdt tijdens een rijverbod.

Let op: dat de griffie u uw rijbewijs teruggeeft, bewijst niet dat u geslaagd bent voor de herstelexamens. Het Hof van Cassatie bevestigde dat in een arrest van 18 november 2025. U moet zelf nagaan of u alle opgelegde examens en onderzoeken hebt afgelegd, en de bewijzen daarvan bijhouden. Meer daarover in ons artikel over herstelonderzoeken.

De onmiddellijke intrekking

Heeft het parket uw rijbewijs onmiddellijk laten intrekken, bijvoorbeeld na een positieve alcoholtest of een vluchtmisdrijf, dan mag u gedurende de intrekking niet rijden, ook niet als de rechter zich nog niet heeft uitgesproken. Wie toch rijdt, is strafbaar op grond van artikel 30, §3 van de Wegverkeerswet. Zie ons artikel over de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.

Het alcoholslot

Legde de rechter een alcoholslot op, dan mag u gedurende die periode alleen rijden met een voertuig dat met een alcoholslot is uitgerust. Rijden met een ander voertuig, of met een voertuig waarvan het alcoholslot is ontkoppeld, is strafbaar. Zie ons artikel over het alcoholslot.

Welke straf riskeert u?

Sinds 1 september 2026 zijn de straffen uitgedrukt in de strafniveaus van het nieuwe Strafwetboek.

Situatie	Wetsartikel	Strafniveau	Verplicht nieuw rijverbod
Rijden tijdens een rijverbod van de rechter	Art. 48, §1, 1°	Niveau 2	3 maanden tot 5 jaar of definitief
Rijden zonder geslaagd te zijn voor de herstelexamens	Art. 48, §1, 2°	Niveau 2	3 maanden tot 5 jaar of definitief
Rijden tijdens een onmiddellijke intrekking	Art. 30, §3	Niveau 2	3 maanden tot 5 jaar of definitief
Rijden zonder het opgelegde alcoholslot	Art. 37/1, §4	Niveau 2	Minstens even lang als de periode van het alcoholslot
Herhaling van rijden tijdens een rijverbod binnen 3 jaar	Art. 48, §2	Niveau 3 mogelijk	Zie herhaling

Voor rijden tijdens een rijverbod en zonder alcoholslot legt de wet bovendien een specifieke, hoge geldboete op, die ook geldt als de rechter wegens verzachtende omstandigheden een lager niveau toepast.

Het nieuwe rijverbod komt bovenop het rijverbod dat u al moest uitvoeren. Wie een rijverbod van zes maanden kreeg en na twee maanden betrapt wordt, riskeert dus de rest van dat rijverbod plus een nieuw rijverbod van minstens drie maanden, vaak met herstelexamens.

Andere gevolgen

Verbeurdverklaring en immobilisering

Omdat het nieuwe rijverbod minstens drie maanden bedraagt, kan de rechter het voertuig verbeurd verklaren als het uw eigendom is. Hij kan ook de tijdelijke immobilisering van het voertuig bevelen zolang het rijverbod loopt. Wie een geïmmobiliseerd voertuig toch gebruikt of laat gebruiken, pleegt een nieuw misdrijf.

Herhaling en gekruiste herhaling

Rijden tijdens een rijverbod staat op de lijst van zware verkeersmisdrijven van artikel 38, §6 van de Wegverkeerswet. Een eerdere veroordeling voor bijvoorbeeld rijden onder invloed, vluchtmisdrijf of rijden zonder rijbewijs binnen drie jaar leidt dan tot een verplicht rijverbod van minstens 3, 6 of 9 maanden en vier herstelexamens. Zie ons artikel over herhaling.

Iemand laten rijden die een rijverbod heeft

Ook de eigenaar, werkgever of andere persoon die een voertuig toevertrouwt aan iemand die een rijverbod heeft, is strafbaar, met een straf van niveau 1. Vraag dus altijd na of de persoon aan wie u uw wagen uitleent, mag rijden.

Verzekering

Veroorzaakt u een ongeval tijdens een rijverbod, dan vergoedt de BA-verzekeraar het slachtoffer, maar hij kan dat bedrag daarna op u verhalen omdat u niet aan de wettelijke voorwaarden voldeed om te rijden. Dat kan om zeer hoge bedragen gaan.

Verjaring

Rijden tijdens een rijverbod verjaart na drie jaar vanaf de dag van de feiten. Zie ons artikel over de verjaring van verkeersovertredingen.

Verweer

De ruimte voor verweer is beperkt, maar niet onbestaande. Onze advocaten kijken onder meer naar:

Liep het rijverbod al? Was de begindatum wel correct aan u meegedeeld? Was het vonnis al definitief? Een rijverbod dat nog niet was ingegaan, kan niet worden overtreden.
Voor welke voertuigen gold het verbod? Beperkte de rechter het verbod tot bepaalde categorieën, dan is rijden met een voertuig buiten die categorieën geen misdrijf.
Welke herstelexamens waren opgelegd? Soms is het vonnis onduidelijk over de voorwaarden voor het herstel van het recht tot sturen.
Was u de bestuurder? Zie ons artikel over de bestuurder aanduiden.
De omstandigheden. Een medisch noodgeval of een uitzonderlijke situatie verandert niets aan het verplichte minimum, maar weegt wel mee bij de duur boven dat minimum.

Veelgestelde vragen

Wanneer begint mijn rijverbod?

Niet op de dag van het vonnis. Het openbaar ministerie laat u na het definitieve vonnis weten vanaf welke datum het rijverbod ingaat en waar u uw rijbewijs moet inleveren. Vanaf die datum mag u niet meer rijden. Levert u uw rijbewijs niet tijdig in bij de griffie, dan wordt het rijverbod van rechtswege (automatisch) verlengd met het aantal dagen vertraging.

Mag ik na afloop van het rijverbod meteen weer rijden?

Alleen als de rechter geen herstelexamens heeft opgelegd. Zijn er wel examens of onderzoeken opgelegd, dan mag u pas rijden als u voor alle opgelegde examens bent geslaagd. Wie te vroeg rijdt, wordt behandeld alsof hij tijdens een rijverbod rijdt, met een verplicht nieuw rijverbod van minstens drie maanden.

Mag ik tijdens een rijverbod met een bromfiets rijden?

Nee. Een bromfiets is een motorvoertuig, ook een kleine bromfiets tot 25 km/u, en daarvoor geldt het rijverbod. Heeft de rechter het verbod beperkt tot bepaalde rijbewijscategorieën, dan mag u met de andere categorieën wel rijden. Lees het vonnis goed na of laat het nakijken voor u de weg op gaat.

Wat riskeert mijn werkgever als ik met een bedrijfswagen rijd tijdens mijn rijverbod?

Wie een voertuig toevertrouwt aan iemand die een rijverbod heeft, is zelf strafbaar met een straf van niveau 1. Een werkgever die weet dat u een rijverbod hebt en u toch met een bedrijfswagen laat rijden, kan dus worden vervolgd. Bovendien kan de verzekeraar na een ongeval verhaal nemen. Informeer uw werkgever tijdig over een rijverbod.

Wordt de onmiddellijke intrekking afgetrokken van het rijverbod?

Ja. De periode waarin uw rijbewijs onmiddellijk was ingetrokken, wordt verrekend met het rijverbod dat de rechter later oplegt. Wie tijdens die intrekking toch rijdt, riskeert wel een nieuw rijverbod van minstens drie maanden, dat bovenop het rijverbod voor de oorspronkelijke feiten komt.

Uw dossier laten nakijken

Werd u betrapt tijdens een rijverbod of een intrekking? Wij gaan na of het verbod op dat ogenblik wel liep en voor welke voertuigen, en bereiden uw verweer voor. Neem contact met ons op. Lees ook ons artikel over rijden zonder geldig rijbewijs.

Stand van de wetgeving: 30 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.