Zware snelheidsovertreding: dagvaarding en rijverbod

Wie flink te snel rijdt, krijgt geen gewone boete meer in de bus. Bij een zware snelheidsovertreding stuurt het parket een dagvaarding voor de politierechtbank. De rechter legt dan in principe een rijverbod op, en in sommige gevallen ook examens voordat u opnieuw mag rijden.

Voor veel mensen is dat rijverbod het grootste probleem. Toch is er bij de strafmaat vaak ruimte voor een goed voorbereid verweer. In dit artikel leest u wanneer een snelheidsovertreding als zwaar geldt, wat u riskeert en hoe u zich voorbereidt. Het hoort bij ons overzicht over de snelheidsovertreding.

Wanneer is een snelheidsovertreding zwaar?

De grens staat in artikel 29, § 3 van de Wegverkeerswet. Het gaat telkens om de gecorrigeerde snelheid, dus na aftrek van de meetmarge (6 km/u tot 100 km/u, 6% daarboven).

Plaats	Limiet	Zwaar vanaf (gecorrigeerd)
Zone 30 of schoolomgeving	30 km/u	61 km/u
Bebouwde kom	50 km/u	81 km/u
Erf of woonerf	20 km/u	51 km/u
Weg buiten de bebouwde kom	70 km/u	111 km/u
Weg buiten de bebouwde kom	90 km/u	131 km/u
Autosnelweg	120 km/u	161 km/u

In Brussel geldt in de bebouwde kom standaard 30 km/u, dus daar ligt de grens op 61 km/u.

Dagvaarding in plaats van een boete

Bij een zware snelheidsovertreding stelt de politie geen onmiddellijke inning voor. Het parket dagvaardt u voor de politierechtbank. Soms gaat daar een verhoor aan vooraf. U hebt het recht om voor dat verhoor een advocaat te raadplegen.

De straf is sinds de hervorming van 1 september 2026 een straf van niveau 1. De rechter houdt rekening met het aantal km/u dat u te snel reed. Hoe hoger de overschrijding, hoe zwaarder de straf en hoe langer het rijverbod.

Het rijverbod

De wet koppelt aan een zware snelheidsovertreding een verval van het recht tot sturen (een rijverbod) van minstens acht dagen en maximaal vijf jaar. Legt de rechter geen rijverbod op, dan moet hij dat uitdrukkelijk motiveren. In de praktijk gebeurt dat zelden.

De rechter kan het herstel van uw recht tot sturen afhankelijk maken van een theoretisch of praktisch examen, en bij twijfel over uw geschiktheid ook van een medisch of psychologisch onderzoek. Zie ons artikel over herstelonderzoeken.

Het rijverbod gaat pas in wanneer het vonnis definitief is en het parket u uitnodigt om uw rijbewijs in te leveren. Hoe dat verloopt, leest u in ons artikel over het rijverbod uitvoeren en uw rijbewijs inleveren. Een algemeen overzicht vindt u in ons artikel over het rijverbod.

Onmiddellijke intrekking

Bij een zware snelheidsovertreding kan het parket uw rijbewijs al onmiddellijk laten intrekken, vaak meteen na een controle met interceptie. U bent het rijbewijs dan normaal 15 dagen kwijt. Op vraag van het parket kan de politierechtbank dat optrekken tot drie maanden. Die dagen worden later verrekend met het rijverbod. Zie ons artikel over de onmiddellijke intrekking van het rijbewijs.

Jonge bestuurders: minder dan twee jaar rijbewijs

Hebt u uw rijbewijs B minder dan twee jaar, dan moet de rechter een rijverbod uitspreken als hij u veroordeelt voor een overtreding met een motorvoertuig die tot een rijverbod kan leiden (artikel 38, § 5 van de Wegverkeerswet). U krijgt uw rijbewijs pas terug na het slagen voor een theoretisch of praktisch examen.

De politierechtbank van Namen (afdeling Dinant) merkte op 12 december 2024 op dat een opschorting niet mag dienen om een jonge bestuurder aan die maatregel te laten ontsnappen. Een goed voorbereid verweer richt zich daarom eerder op de duur van het rijverbod en de manier van uitvoeren.

Herhaling: de gekruiste regeling

Artikel 38, § 6 van de Wegverkeerswet somt een reeks ernstige verkeersmisdrijven op, en een zware snelheidsovertreding hoort daarbij. Het maakt niet uit of de eerdere veroordeling over snelheid ging: ook een vonnis voor bijvoorbeeld rijden onder invloed, vluchtmisdrijf of rijden zonder rijbewijs telt.

Eerdere veroordeling (minder dan 3 jaar oud)	Minimaal rijverbod	Herstelexamens
Voor een misdrijf van de lijst	3 maanden	Theoretisch, praktisch, medisch en psychologisch
Waarin de regel van 3 maanden al werd toegepast	6 maanden	Dezelfde vier
Waarin de regel van 6 maanden al werd toegepast	9 maanden	Dezelfde vier

De termijn van drie jaar loopt vanaf het vorige veroordelende vonnis dat definitief is geworden. Zie ons artikel over herhaling.

Bij een ongeval: verzwaarde doding

Veroorzaakt u een dodelijk ongeval terwijl u zwaar te snel reed, dan wordt u sinds 1 september 2026 vervolgd voor verzwaarde doding in het verkeer (artikel 107/1 van het Strafwetboek). Dat is een straf van niveau 4. Zie ons artikel over doding in het verkeer.

Welke straf? Het verweer over de strafmaat

Vaak staat de snelheid vast. Het debat gaat dan over de straf. Politierechters wegen onder meer het volgende af:

de omvang van de overschrijding en de plaats, bijvoorbeeld in de buurt van een school;
uw strafregister en eventuele eerdere gunstmaatregelen;
de omstandigheden: een lege autosnelweg ’s nachts weegt anders dan een woonwijk overdag;
uw beroep en uw gezinssituatie, als u dat met stukken aantoont;
uw houding: erkent u de feiten, en hebt u maatregelen genomen, zoals een cursus?

Rechters zijn streng. In het vonnis van Dinant stelde de rechter dat persoonlijke, familiale of professionele redenen op zich geen opschorting rechtvaardigen (een schuldigverklaring zonder straf). Een opschorting blijft bij zware snelheid uitzonderlijk.

Wel kan de rechter het rijverbod geheel of gedeeltelijk met uitstel opleggen, of het beperken tot bepaalde categorieën of tot het weekend. Zie onze artikels over het rijverbod met uitstel en het weekendrijverbod en de categorieën. Die mogelijkheden bestaan niet bij elke overtreding en vragen een goed onderbouwd verzoek.

Twijfelt u aan de meting zelf, lees dan ons artikel over een flitsboete betwisten.

Veelgestelde vragen

Hoeveel km/u te snel voor een rijverbod?

Vanaf meer dan 30 km/u te snel in de bebouwde kom, een zone 30, een schoolomgeving, een erf of een woonerf, en vanaf meer dan 40 km/u te snel op andere wegen. Het gaat om de snelheid na aftrek van de meetmarge. In die gevallen voorziet de wet een rijverbod van minstens acht dagen. Bij een kleinere overschrijding is een rijverbod mogelijk als de zaak voor de rechter komt, maar niet verplicht.

Hoelang duurt het rijverbod bij een zware snelheidsovertreding?

Minstens acht dagen en maximaal vijf jaar. De rechter kijkt vooral naar het aantal km/u te veel, de plaats en uw verleden. Wie in herhaling is volgens artikel 38, § 6, krijgt minstens 3, 6 of 9 maanden en moet vier herstelexamens afleggen. Een eventuele onmiddellijke intrekking wordt van het rijverbod afgetrokken.

Kan ik een rijverbod in het weekend vragen?

U kunt de rechter vragen om het rijverbod uit te voeren tijdens weekends en feestdagen, of het te beperken tot bepaalde categorieën van voertuigen. De rechter beslist daar vrij over. Een goed onderbouwd verzoek, met stukken over uw werk en uw verplaatsingen, vergroot de kans. Bij sommige zware misdrijven en bij herhaling is de ruimte beperkter.

Ik heb mijn rijbewijs minder dan twee jaar. Ontsnap ik aan het examen?

Nee, niet als de rechter u veroordeelt. Artikel 38, § 5 van de Wegverkeerswet verplicht hem dan tot een rijverbod en een theoretisch of praktisch examen. Een opschorting van de uitspraak is uitzonderlijk en mag niet dienen om die regel te omzeilen. Het verweer richt zich daarom meestal op de duur van het rijverbod en de uitvoering ervan.

Wanneer moet ik mijn rijbewijs inleveren?

Niet op de dag van het vonnis. Het rijverbod gaat pas in nadat het vonnis definitief is geworden en het parket u heeft uitgenodigd om uw rijbewijs in te leveren bij de griffie. Rij pas opnieuw als het rijverbod voorbij is en u geslaagd bent voor de examens die de rechter oplegde.

Uw dossier laten nakijken

Werd u gedagvaard voor een zware snelheidsovertreding? Wij bekijken de meting, uw situatie en de mogelijkheden voor een beperkt of voorwaardelijk rijverbod, en bereiden de zitting met u voor. Neem contact met ons op.

Stand van de wetgeving: 30 september 2026. Wij werken dit artikel bij wanneer de regels wijzigen.